بوداق منشى قزوينى
34
جواهر الأخبار ( فارسى )
كه از اران تا عراق عرب گسترده بود در اختيار او قرار گرفت . از اين سلسله بعد از مرگ قرايوسف ، سه تن به نامهاى ميرزا اسكندر و ميرزا جهانشاه و ميرزا حسنعلى در حكومت مشهورند ، و در زمان آنان قلمرو اين حكومت از يك سوى تا حلب در سوريه و از جانب ديگر تا فارس و اصفهان و كرمان و خراسان و هرات توسعه يافت . بزرگترين خصم قراقويونلوها در شرق تيموريان بودند و در غرب آق قويونلوها . سراسر حكومت اين سلسله در جنگ با تيمور و بازماندگان او سپرى شد . ميرزا جهانشاه در سال 862 ه . ق . ، يك بار به خراسان تاخت و هرات را از ابو سعيد تيمورى گرفت و در آن شهر تاج بر سر گذاشت ، اما شورش يكى از پسرانش در تبريز موجب شد تا امير تركمان با ابو سعيد مصالحه نمايد ، و خراسان را متعلق به تيموريان دانسته و خود به آذربايجان بازگردد . اما براى قراقويونلوها رويارويى با هم نژادان خود در ديار بكر بسيار ناگوار بود . چنان كه سرانجام در سال 872 ه . ق . جهانشاه در جنگ با آق قويونلويان كشته شد و متعاقب آن اوزن حسن آق قويونلو به آذربايجان تاخت ، و تبريز را فتح نمود ، و ميرزا حسنعلى به سمت همدان گريخت ، و در همان ناحيه به دست اغورلو محمد پسر اوزن حسن به قتل رسيد ، و تمام قلمرو قراقويونلو در تصرف اوزن حسن درآمد . آق قويونلويان از تيرهء تركمانند و بايندرى لقب داشتند و در منطقهء ديار بكريه بنابر سنت قومى و نوع معيشت صحرانشينى زندگى مىكردند . قراعثمان ، بزرگ اين دودمان به هنگام حملهء امير تيمور گوركانى به منطقهء سوريه و آسياى صغير در كنار او بود ، و امير تيمور به پاس خدمات و همراهيش ، حكومت منطقهء ديار بكر را به او واگذار كرد . اوزن حسن از چهرههاى سرشناس اين دودمان است . وى در پرتو دانايى و تدبير خود بر قلمرو قراقويونلوها دست يافت ، و تبريز را پايتخت خود قرار داد ، و با حريفان قوى پنجهاى چون سلطان ابو سعيد گوركانى و سلطان محمد دوم - فاتح قسطنطنيه - درافتاد . چون ، ابو سعيد از كشته شدن ميرزا جهانشاه در ديار بكر آگاه گشت به قصد