طلب كرد ، از روى ميل به هرات راهى شدم . در سبزوار آقا كمالى وزير كل خراسان واقف گشت كه فقير به هرات مىروم ، آمد و مرا خواهى نخواهى نگه داشت ، و مهمات وزارت و مميزى بسطام و بيارجمند رجوع كرد . مدت چهار سال در آن مهم بودم . بعد از آن وزارت و مميزى تربت خراسان رجوع كرد كه فراغت و راحت ، خوب در اين عشرت آباد ديدم [ 633 ] . بعد از اين مميزى جهان ارغيان و كليدر و سركار معدن را رجوع كردند . بعد از ده سال كه با آن دولتمند يارانه و برادرانه بودم مصطفى سلطان و رساق به تكليف تمام وزارت و وكالت خود را بدين فقير داد ، سبزوار و ترشيز از او بود ، و بعد از اينها سركار اسفراين دادند . مدت ده سال ديگر با او بودم ، فى الواقع ملازم او نبودم ، من آقا بودم و او نوكر . تا آن كه آقا جمالى اعلام كردند كه در روز بيايد كه مناصب عالى جهت او مىستانم . بدان آرزو و هوس از خراسان بيرون آمدم و تا سيصد تومان جمعيت و سامان داشتم . چون به دامغان رسيدم خبر گرفتن آقا جمالى رسيد ، حالت عجيب و ملامت بوالعجب دست داد . به خاطر رسيد كه بعد از اين سفر حجاز پيش مىبايد گرفت . چون به قزوين درآمدم و [ در ] سامان نيك بود [ كه ] معصوم بيك در مقام پرخاش درآمدند ، و عرض كردند كه عمل آقا كمالى كرده و از مصطفى سلطان [ ورساق ] بىرخصت آمده ، به مبلغ يك صد و پنجاه تومان گرفتند و به مرادخان استاجلو دادند . آنچه مرا بود از دست رفت ، و مدت شش سال ديگر بيكار نشستم . باز نسيم لطف از جانب نواب اعلى وزيد و وزارت و مميزى دامغان و بسطام و بيارجمند و عرب عامرى دادند . با اسكندر بيك افشار كه مال و جهات اين بلاد به مواجب او بود خصوصيّت شد ، و در اثناى اين خصوصيت ، شصت تومان به على الحساب مواجب به دو دادم . به عرض رسانيدند كه پانصد تومان به خلاف حكم داده ، حقيقت معلوم نشد معزول شدم ، و تا سى تومان قرض و آلودگى به هم رسيد . و بعد از پنج سال بيكارى امر جهان مطاع شد كه ده سالهء حساب مال و محصول و خارج قزوين را بنويسم ، و يك دينار حق الاوارجه نگيرم . مدت دو سال اين كار كردم ، و تا شش پنج هزار تومان بيرون نوشتم كه به خلاف حكم هر كس گرفته تا غايت عرض شد ، و بندهء فقير اكنون بيكار و بىمهم در كنج محنت و نامرادى نشسته ، و سن فقير تا حالت تحرير شصت و هشت سال ( 68 ) است ، و سال . . . ( 984 ) اين حالات مؤلف بود كه مندرج شد » . « 1 »

--> ( 1 ) . جواهر الاخبار ، صص 189 - 190 .