بوداق منشى قزوينى
27
جواهر الأخبار ( فارسى )
آنچه در اين عبارات موجب تعجب است عدم انطباق سنوات كارى بوداق منشى تا انفصال از خدمات ديوانى است . چنان كه اين دوران ، سنوات زير را به دست مىدهد : 1 . سه سال كلانترى ساوخبلاغ و غيرو ( 955 - 958 ه . ق . ) 2 . ده سال وزير و مميز آقا كمالى در بخشهاى مختلف خراسان ( 958 - 968 ه . ق . ) 3 . ده سال وزير و وكيل مصطفى سلطان ورساق ، حاكم ترشيز و سبزوار ( 968 - 978 ه . ق . ) 4 . شش سال بيكار و منزوى ( 978 - 984 ه . ق . ) 5 . يك مدت كوتاه وزير و مميز دامغان و غيرو ( 984 ه . ق . ) 6 . پنج سال بيكار و منزوى ( 984 - 989 ه . ق . ) 7 . دو سال مسئول ثبت « حساب مال و محصول و خارج قزوين » ( 989 - 991 ه . ق . ) با اين وجود ، در پايان شرح حال خود مىنويسد : « . . . اكنون . . . سن فقير تا حالت تحرير شصت و هشت سال ( 68 ) است و سال . . . ( 984 ) اين حالات مؤلف بود كه مندرج شد » . « 1 » اينكه چرا بوداق منشى دوران خدمات ديوانى خود را نامنظم و ناهماهنگ بيان كرده ( ؟ ! ) جواب قانع كنندهاى وجود ندارد . جز آنكه گمان بريم كهولت سن و گذشت زمان موجب فراموشى و يا اين همه خطاى ذهنى و گزافهگويى گرديده است . به هر حال تصور بر اين است ، بعضى دوران و سالهاى خدماتى او بسيار كمتر از زمانى بوده كه خود نقل مىكند . اگر اين فرض را بپذيريم تا حدودى سنوات شغلى وى بر اسلوب و مبنايى منطقى استوار خواهد شد . بر اين اساس ، اگر دورهء سهسالهء كلانترى وى را جزء سالهايى بدانيم كه به خدمت آقا كمالى درآمده ، بنابراين از سال 955 ه . ق . تا سال 965 ه . ق . كلانترى ساوخبلاغ ، فشگلدره ، شهريار ، شميران و وزير و مميز آقا كمالى در بسطام و بيارجمند و . . . بوده ، و از 965 ه . ق . تا 975 ه . ق . وزير و مميز مصطفى سلطان .
--> ( 1 ) . ايضا ، ص 190 .