بوداق منشى قزوينى
25
جواهر الأخبار ( فارسى )
بندگان اعلى آمد نيكو نديدند ، و از او حكايات به سمع اشرف رسيده بود مصاحبان او را حكم بر حبس كردند ، و چون مؤلف در خدمت ميرزا قرب و منزلتى داشت خواجه عنايت وزير در مقام حسد بود ، شرحى چند خاطرنشان كرد و فقير گرفتار شدم ، و آنچه سالها اندوخته بودم با ملك و ميراث از دست به در رفت ، و چهل روز در قيد محنت و بلا بودم و آزار و شكنجه كشيدم ، و خدا گواه حال است و دانا و بينا كه مطلق مرا گناهى نبود تا سيصد تومان به اصل و صد تومان به حد ميانه و فرع از اين بنده بيرون رفت ، و جمعى ديگر به قتل درآمدند ؛ مثل طالش كه جوان ميرزا بود و على قلى شربتدار ، و جمعى ديگر [ نيز ] اخراج شدند . سيّما ، مراد بيك ذوالقدر امير ديوان و محمد بيك امير آخور و آيدين يساول صحبت » . « 1 » با استناد بر اين مطالب مىتوان گفت ، هرگز بوداق منشى مدت چهارده سال سمت منشيگرى بهرام ميرزا را بر عهده نداشته ، بلكه تنها در طى هفت سال صاحب اين مقام بوده است ( 943 - 950 ه . ق . ) . مضافا آنكه شش سال بيكارى وى ، سنوات ( 950 - 956 ه . ق . ) را به دست مىدهد . اما مؤلف در ذيل وقايع سال 955 ه . ق . مىنويسد : « و در اين سال . . . عنايت خسروانه شامل حال مؤلف شده كلانترى ساوخ بلاغ و شهريار و فشگلدره و شميران شفقت فرمودند » . « 2 » همين مطلب را در جاى ديگر چنين نقل مىكند : « نواب اعلى به سر وقت مهر افتاده كلانترى ساوخبلاغ و شهريار و فشگلدره با پنجاه تومان رسوم مقرر شد » . « 3 » بر اين اساس ، او در فاصله سالهاى 950 - 955 ه . ق . بيكار بوده و هيچگونه نقشى در دفاتر ديوانى نداشته است . بوداق منشى وضع خويش را تا سال 984 ه . ق . چنين توصيف مىكند : چون ، « . . . كلانترى ساوخبلاغ و شهريار و فشگلدره با پنجاه تومان رسوم مقرر شد . سه سال بدين مهم شروع داشتم ، تا وقتى كه محمد خان از هرات خلعت و خرجى فرستاد و
--> ( 1 ) . جواهر الاخبار ، صص 192 - 193 . ( 2 ) . ايضا ، صص 201 - 202 . ( 3 ) . ايضا ، ص 189 .