بوداق منشى قزوينى

24

جواهر الأخبار ( فارسى )

سرانجام اين دوران نيز به پايان آمد ، و چون خواجه عنايت اللّه شيرازى - وزير بهرام ميرزا - در نزد شاه طهماسب ( نواب اعلى ) تقربى داشته ، از « روى حقد و حسادت » به سخن‌چينى عليه منشى بهرام ميرزا پرداخته ، و لذا بوداق منشى مورد غضب و كين واقع شده و از منصب خود عزل و به پرداخت جريمهء نقدى سنگينى مجبور گرديده ، و تمام آنچه را كه اندوخته بود از دست داده و مدت شش سال بيكار و منزوى بوده ، و طبق گفتارش در همين دوره است كه به روى نويسى از قرآن و شايد تأليف كتاب تاريخى خود همّت گمارده است . چنان كه مىنويسد : « . . . كار به جايى رسيد كه خواجه عنايت اللّه وزير از روى حسد و حقد خلافى چند در باب فقير گفت و نواب اعلى غضب كرده گرفتند ، و سيصد تومان [ به رسم ] ترجمان از فقير باز يافت شد ، و صد تومان ديگر تحصيلدار ، و خدمت اركان دولت تا حيات باقى ماند . مدت شش سال در كنج عزلت و نامرادى نشستم و اوقات به كتابت مصحف گذشت » . « 1 » بوداق منشى در ذيل حوادث 950 ه . ق . مسألهء عزل خود را از مقام منشيگرى با تفصيل بيشترى آورده است ، و در اينجا نيز نقش خواجه عنايت اللّه وزير را در بركنارى و توبيخ وى و همچنين قتل و اخراج بعضى اميران ، ناشى از كينه و حسادت و سخن‌چينيهاى او در نزد شاه طهماسب اول دانسته است . با تأمل درباره نكاتى كه بوداق قزوينى آورده ، چنين تصور مىرود ، اميران و افرادى كه اطراف شاهزادهء صفوى را احاطه كرده بودند ، قصد تحريك و تحريض شاهزاده را بر ضد حكومت و سلطنت برادرش طهماسب داشته‌اند ، و چون خواجه عنايت اللّه وزير كه او نيز در كنار بهرام ميرزا بوده و از اين راز و مقصود اطلاع داشته و از آشكار كردن آن در نزد شاه صفوى بهره‌ها مىبرده است ؛ دم فرو نبسته و شاه را از آنچه كه در دربار و سراى برادرش مىگذشته آگاه كرده است ، و چنان شد كه بوداق منشى به از دست دادن مقام و ثروت خود دچار گشت و جمعى نيز از سراى شاهزاده اخراج و بعضى به قتل رسيدند . او در اين باره مىنويسد : چون شاه طهماسب در سال 950 ه . ق . در قزوين قشلاق كرد ، و « . . . بهرام ميرزا به خدمت

--> ( 1 ) . جواهر الاخبار ، ص 189 .