بوداق منشى قزوينى
21
جواهر الأخبار ( فارسى )
طهماسب حكومت آن ناحيه را به محمد خان شرف الدين اغلى تكلو قرار داد ، « 1 » بوداق منشى به خدمت محمد خان تكلو در آمد ، و همانطور كه قبلا نيز گفته شد ، در اين زمينه خالوى او امير بيك شالكانى - وزير و وكيل محمد خان - نقش مؤثرى داشته است . بوداق منشى ابتدا از سوى محمد خان به مقام منشيگرى ديوان عراق عرب گماشته شد ، و پس از سه سال با حفظ مقام پيشين به نويسندگى لشكر بغداد منصوب گشت ، و اين مناصب را تا سال 940 ه . ق . كه امپراتور عثمانى - سلطان سليمان قانونى - به بغداد يورش آورد و محمد خان تكلو حسب الامر شاه صفوى بغداد را گذاشته و عقب نشينى كرد ، در اختيار خود داشته است . « 2 » او مىنويسد : « . . . تا آنكه خال فقير كه امير بيك شالكانى قزوينى بود و وزارت و وكالت محمد خان تكلو شرف الدين اغلى با او بود ، چون بغداد را به محمد خان دادند امير بيك مرا همراه خود برد ، و منشى ديوان عراق عرب شدم . در ضمن اين فراغتها شد حين شباب و لذت زندگى بود ، و در اين وقت سن بيست سال رسيده بود . مدت سه سال كه انشاء كردم و خدمات از من ملاحظه كردند ، خان [ 632 ] قدردان نويسندگى لشكر اضافه كرد و مواجب كه بيست تومان بود به سى رسيد ، و بعد از فراغت هفت سال كه از بغداد بيرون آمديم دو سال دگر با محمد خان بودم ، و در منزلت وزراء قدم مىنهادم » « 3 » . در اينجا ، توجه به دو نكته ضرورى است : 1 . بوداق منشى نمىتوانسته است بلافاصله پس از انتصاب محمد خان تكلو در ماه شوال سال 935 ه . ق . به حكمرانى بغداد به همراه خالوى خود بدان منطقه رفته باشد ، زيرا ، همانطور كه آمد ، حداقل تا اوايل سال 936 ه . ق . محرر خواجه شاه حسين كاشى خواجه عز الدين بوده است . بنابراين او در همان اوايل سال 936 ه . ق . عازم بغداد شده
--> ( 1 ) . ر . ك : تاريخ جهان آرا ، ص 258 . ايضا ، تكملة الاخبار ، ص 66 و احسن التواريخ ، ج 2 ، صص 292 - 293 و جواهر الاخبار ، ص 159 . ( 2 ) . براى اطلاع بيشتر از چگونگى حمله سلطان سليمان به بغداد و نتايج آن رجوع شود به : تاريخ جهان آرا ، صص 288 - 289 . ايضا ، احسن التواريخ ، ج 2 ، صص 328 - 331 و تكملة الاخبار ، ص 66 و جواهر الاخبار ، صص 170 - 181 . ( 3 ) . جواهر الاخبار ، ص 188 .