بوداق منشى قزوينى
20
جواهر الأخبار ( فارسى )
كردند ، و صاحب دفتر خواجه عز الدين برادرش بود و فقير محرر » . « 1 » با توجه به اينكه ، بوداق منشى در سال 916 ه . ق . به دنيا آمده است ، و در چهارده سالگى ، يعنى 930 ه . ق . وارد « دفترخانهء همايون » شده ، در آن صورت او در سال 931 ه . ق . با سمت محرر وارد « دفتر ارباب التحاويل » شده است . و اگر بپذيريم كه عبارت « بعد از چهار سال » از ابتداى ورود او به دستگاه ديوانى مورد نظر بوده است ، بنابراين او از سال 934 ه . ق . به خدمت خواجه شاه حسين كاشى و برادرش خواجه عز الدين در مىآيد و اين همكارى تا سال ششم از سابقهء مؤلف ( 936 ه . ق . ) ادامه پيدا مىكند . به هر حال ، اين خواجه شاه حسين كاشى در زمان وكالت چوهه سلطان تكلو به مقام مستوفى الممالكى منصوب شد و تا سال 938 ه . ق . بر اين مقام باقى ماند ، و چون در اين سال ، حسين خان شاملو - عمهزادهء شاه طهماسب اول صفوى - به دنبال يك جنگ داخلى ميان امراء و طوايف قزلباش به مقام وكالت سلطنت دست يافت ، بر قتل وزراء و امراى رقيب كه در گذشته به خدمت چوهه سلطان بودند فرمان داد . از جمله ، ارخ وزير كه وزير چوهه سلطان بود ، و خواجه شاه حسين كاشى و برادران او كه در دفتر ارباب التحاويل در خدمت او بودند . « 2 » پس از آنكه بغداد در سال 935 ه . ق . از دست ذوالفقار موصلو آزاد گشت ، « 3 » و شاه
--> ( 1 ) . جواهر الاخبار ، صص 187 - 188 . ( 2 ) . براى اطلاع بيشتر رجوع شود به : تاريخ جهان آرا ، ص 286 و جواهر الاخبار ، ص 162 . ايضا ، قاضى احمد قمى : خلاصة التواريخ . تصحيح دكتر احسان اشراقى . تهران ، 1359 ش ، ج 1 ، ص 218 . « استورى » در كتاب خود ، سهوا خواجه عز الدين را برادر بوداق منشى نوشته است . ر . ك : ادبيات فارسى بر مبناى تأليف استورى ، صص 594 - 595 . ( 3 ) . براى اطلاع بيشتر از طغيان ذو الفقار موصلو در بغداد و سرانجام وى رجوع شود به : تاريخ جهان آرا ، صص 284 - 285 . ايضا ، احسن التواريخ ، ج 2 ، صص 272 - 274 و 288 - 289 و 292 تا 293 . تكملة الاخبار ، صص 64 - 66 و جواهر الاخبار ، صص 156 - 159 .