عهده شناسند . » بر راى عقده‌گشاى ناقلان آثار و راويان اخبار نو و كهن و ضمير عالم‌آراى فصاحت‌آرايان سخن روشن و مبرهن خواهد بود كه اهل تاريخ نخستين كسى را كه در سلك وزرا انتظام نموده‌اند آصف بن برخياست كه وزير مشير حضرت سليمان پيغمبر على نبينا و عليه من الصلواة افضلها [ 195 الف ] و من التحيات اكملها بود و آصف بصفت نصفت و تقوى و كثرت عبادات و اطلاع بر حقايق اشيا اتصاف داشت و حضرت سليمان جميع مهمات ملك و ملت را به وقوف و استصواب او فيصل ميداد ، لهذا تا غايت متكفلان منصب وزارت را بدان جناب منسوب ساخته و درين لغت قصد توصيف ايشان كرده آصفى مىنويسند . و احوال وزرا در خدمت سلاطين كشورگشا متفاوت مىبوده و هست ، چه بعضى از آن طايفه در كمال استحقاق و استقلال به لوازم آن منصب پرداخته آثار حميده يادگار گذاشته‌اند مانند خواجه نظام الملك حسن طوسى و خواجه شمس الدين محمد جوينى وزير اباقا خان و جمعى ديگر قدم از جادهء وزارت برتر نهاده در جرگهء امراء عظام انتظام يافته و در سرانجام امور ملك و ملت مطلق العنان گشتند مثل صدر جهان و خواجه غياث الدين محمد بن خواجه رشيد وزير سلطان ابو سعيد و امير يار احمد اصفهانى عقب به امير نجم ثانى وزير خاقان سليمان شان ابو البقا شاه اسمعيل بهادر خان و ميرزا سلمان [ 195 ب ] جابرى وزير خاقان سكندرشان سلطان محمد پادشاه . غرض ازين مقدمه آنكه مورخين بلاغت‌شعار جميع وزرا را يكسان تعظيم مينمايند و هريك را فراخور اختيار و استحقاق تعريف و القاب نويسند . بندهء فقير و ذرهء حقير كه به محض ارادهء لم يزلى از مبادى سن رشد و تميز همواره بانشاى مؤلفات غريب و املاى منشآت بديع مايل و راغب مىبود و هرگاه از شواغل مهام و مناصب اندك فراغتى دست مىداد بسواد الفاظ و عبارات بلاغت آيات اشتغال مىنمود و اين