باب دوم - در ثغور ولايت ارمنستان و بلاد و اماكن آن . باب سوم - در معرفت ولايت افرنج و بحار و جزاير آن . باب چهارم - در ولادت مسيح عليه السّلام و حكايت حادثهء او و ذكر پاپان و قياصره كه پادشاه افرنج‌اند . از آنجا كه در اين قسم از تاريخ افرنج فقط باب سوم و چهارم داراى مناظر جديد و تازه‌اى مىباشد ، و دو باب قبل از آن جز تكرار نظرات مذهبى و تاريخى معروف مطلب ديگرى دربر ندارد ، لذا فقط به چاپ باب سوم و چهارم از قسم دوم تاريخ افرنج بسنده كرديم . و امّا باب مربوط به ارمنستان كه گويا در حدود كتاب حاضر جاى نامناسبى قرار دارد ، در فرصت ديگر و جاى ديگر انتشار خواهد يافت . همچنانكه از عنوان باب سوم معلوم است ، موضوع آن نظرى است به وضع جغرافيايى و سياسى ممالك مغرب زمين و چگونگى و خصوصيّات آنها ، بدين‌سان كه پس از شرحى دربارهء اصل و دار الملك ولايت افرنج « روميّهء عظمى » به نوعى توصيف از اروپا پرداخته‌اند ، به اين ترتيب كه اين توصيف را از منتهاى شبه جزيرهء ايبرى آغاز و پس از بيان اجمالى تعداد كثيرى از ممالك و دول مغرب زمين به منتهاى شبه جزيرهء اپنين يعنى سيسيل خاتمه داده‌اند . نروژ و قطب شمال به عنوان اقصى نقاط شمالى فرنگ ذكر شده است ، و از روسها و تركان و صقالبه و يونانيان به عنوان ساكنان ثغور شمالى و شرقى نام برده‌اند . شرقىترين ممالك ولايت افرنج در اين كتاب بوهم و لهستان و مجارستان است . خلاصه در اين كتاب به‌طور كلّى ولايت افرنج مشتمل است بر ممالك مسيحى مغرب زمين كه كم‌وبيش از لحاظ سياسى و يا مذهبى در امپراطورى مقدّس روم مجتمع و متّحد بودند ، و جامع كتاب با استفاده از يك نقشهء