رشيد الدين فضل الله همدانى
34
جامع التواريخ ( تاريخ اغوز ) ( فارسى )
[ ذكر ] جنگ كردن پسران اغوز « 1 » كه به روم « 2 » رفته بودند و كيفيّت [ آن ] حال و شرح آن با لشكر روم پسران اغوز كه ايشان را به روم فرستاده بود ، با لشكر به هم چون آنجا رسيدند ، به سه موضع روميان با ايشان جنگ [ كردند ] ، و هر سه نوبت لشكر روم را زدهاند ، و عاقبت چون دانستند كه از مقاومت عاجز خواهند آمدن ، اكابر روم بتمامت جمع شدند و مشورت كرده با همديگر و سر به طاعت درآورده ، و پيش پسران اغوز رفتند و مال خزانه قبول كردند كه سال به سال برسانند ؛ و اغوز را ، هر يك را ، اسپان نيكو پيشكش كردند . پسران اغوز از آن جماعت سؤال كردند كه چرا پيشتر ايل و مطيع نشديد تا چندين خلق در ميانه تلف نشدى و ولايت خراب نگشتى . ايشان در جواب گفتند كه آن قوم كه ايشان جنگ كردند ديوانگان بودند ، و چون ما مردمان روزگار ديدهايم و گرم و سرد چشيده ، مصلحت در آن ديديم كه جنگ از ميان برافتد و كمر مطاوعت ببنديم و حلقهء بندگى در گوش كنيم ، و با همديگر اتّفاق كردهايم و روى به بندگى آورده ؛ اگر مىكشيد و اگر رها
--> ( 1 ) . Oguz ( 2 ) . Rum