سلطان محمود 35 پيش قادر خليفه آمد به بغداد ، با آن خلعت‌ها كه خليفهء مصر ، ظاهر ، به حاجيان داده بود ؛ و گفته كه ندانيم كه معنى اين چيست . قادر خليفه به فرمود تا آن را به باب النوبى بسوزانند . تا اين غايت ، براى [ چند روزهء ] دنيا ، خصمان و معاندان يكديگر بودند ، پس افترا و بهتان تلفيق كردن عجب نباشد . در اين سال ، ميان اهل كتامه و زناته در افريقيه فتنه‌ها خاست . معز بن باديس ميان ايشان مصالحه كرد . و هم در اين سال إحدى و عشرين ، قيصر روم از قسطنطنيه با سيصد هزار عنان خروج كرد به قصد شام . چون به حدود حلب رسيد ، تابستان بود و موسم گرما ؛ تشنگى بر ايشان غالب شد . اهل حلب چون نزول ايشان محقق كردند ، بر ايشان شبيخون و هجوم بردند تا منهزم و مضطرب با دولت آشيانهء خود رفتند . و در سنهء خمس و عشرين و أربع مائة ، بساسيرى را ، كه از جملهء تركان جلال الدولة بن سلطان الدولة بن بهاء الدوله بود ، به شحنگى بغداد نصب كردند . و ظاهر در منتصف شعبان سنهء سبع و عشرين و أربع مائة ، به علت استسقا ، درگذشت ، در سقايهء بيضا ، خارج قاهره . او را به قصور معموره بردند و خلايق بر او نماز كردند و به وفات او حزنى عظيم نمودند . مدت خلافت او شانزده سال و نيم بود ، و مدت عمرش 33 سال و نيم « 1 » . ولد او همين المستنصر باللّه بود . و او محبّ دعوت و راحت و لذت بود . ذكر خلافت المستنصر باللّه ، خليفهء هشتم او ابو تميم معدّ بن الظاهر لإعزاز دين اللّه بن الحاكم بامر اللّه بن العزيز باللّه بن المعزّ لدين اللّه . مولد او به قاهرهء معزّيّه بود ، سادس عشرة جمادى الآخرة ، سنهء عشرين و أربع مائة . بعد از وفات پدر ، متولى خلافت شد . و هنوز او را هفت سال و دو ماه بود كه بر او بيعت كردند ، روز پنجشنبه هجدهم ذى الحجه « 2 » ، سنهء سبع و عشرين ، به طالع سنبله ، يازدهم درجهء عطارد در جوزا ، و شش درجهء زهره در سرطان ، و سه درجه مشترى در دلو ، و به هشت درجهء مريخ در ميزان به دوازده

--> ( 1 ) . - تاريخ ابن كثير سال 417 ( ج 18 ، ص 39 ) ، الكامل فى التّاريخ ابن اثير ، سال 411 ( ج 9 ، ص 119 ) و سال 427 ( 9 : 167 ) ، وفيات الأعيان ابن خلّكان ( ج 1 ، ص 366 ) . اتعاظ الحنفا ( ص 271 - 276 ) ؛ خطط ( 2 : 167 - 176 ) در دستور المنجمين آمده كه ظاهر در شب آدينه ده رمضان 395 زاده و در شب چهارشنبه . . . بمرد ، و مدت ولايت او 15 سال و 9 ماه و 17 روز بوده است ، و عمرش سى ( و سه ) سال . ( 2 ) . مجمع م : در منتصف شعبان ؛ مجمع د مانند ص .