ايشان مسموع داشتند . و نخستين كسى از آن مدّعيان ، عبد اللّه بن سبا [ بود ] كه بر افعال مذموم معاويه انكار كرد و به ولايت على اقرار ، و هم به دست على كشته شد . و ديگر مدّعيان كه متعاقب و متوالى در هرزمان برخاستند ، و در دعوت خلايق داستانها پرداختند ، خواستند كه حق را در نصاب خود قرار دهند ، چنان كه بعد از اين خواهد آمدن . و [ چون ] تقدير حق‌تعالى خلاف تدبير ايشان بود ، سعى و اجتهاد ايشان مفيد نيامد ، و ملك به دست بيگانگان بماند . و چون ايّام دولت بنى اميّه منقرض شد ، و آل عبّاس منصب خلافت يافتند به سعى ابو مسلم ، آل على عليه السّلام در منصب خلافت رغبت بيشتر مىكردند و آن را حق خود مىدانستند ، به سبب شرف نسبت فاطمه عليها السّلام . دوم آنكه با وجود عبّاس و پسرش عبد اللّه [ على ] كه [ ابن ] عمّ بود و برادر رسول صلّى اللّه عليه و سلّم ، [ بود ] به رضاى ايشان به خلافت و تقدّم و امامت متعيّن بود ؛ و منصور دوانيقى كه دوم خليفهء عبّاسى بود ، و فرزندان او هركه را از سادات علويّه مخالف خود يافتند بكشتند ، و بقايا را به قدح [ 2 ] نسب مطعون گردانيدند ، و به اطراف و اكناف جهان مستأصل ، تا در نظر مردم خوار و بىمقدار و زبون شوند و طمع در ملك و خلافت نكنند . [ در ] زمان دولت عبّاسيان نگاه كردند ، ميدان از مردان خالى يافتند و خصم غافل ، و امور مهمل و همّتها متقاصر و عزيمتها واهى ، و متابعت شهوات و لذّات غالب ، و امر معروف مقهور و نهى منكر مغلوب ، در هرگوشه‌اى فرصتى جستند و داعيان خردمند شيرين‌سخن ، و رفيقان نيكوبيان لطيف‌گفتار بر دعوت آغاليدند ، و به جهت [ بعد جهات ] به چهار جانب بفرستادند : جانب اوّل مشرق ، از بدايت خراسان تا نهايت تركستان و آنچه بدان