مقدمه به نام خداوند بخشندهء مهربان تقويم التّواريخ يكى از آثار مهم و ارزندهء حاجى خليفهء چلبى نويسندهء نامبردار ترك است . اين دانشمند كه با تأليف كشف الظّنون شهرت جهانى يافته متأسفانه تا كنون در ايران مورد بىعنايتى قرار گرفته و كتاب ديگرى از وى در اين كشور چاپ نشده است . تقويم التّواريخ جدولهاى تقويم رويدادهاى جهان ( بيشتر عثمانى ، عراق ، عربستان و ايران ) از آفرينش جهان تا سال 1058 هجرى قمرى ( 1648 . م ) است كه متن تاريخ در جدولها به زبان فارسى و مقدّمه و ضمايم آن به زبان تركى است . اين كتاب به علّت اهميتى كه دارد به زبانهاى فارسى ، عربى ، ايتاليايى و لاتين ترجمه و به بعضى از آن زبانها چاپ شده امّا ترجمهء فارسى آن تاكنون چاپ نشده است . متن خود كتاب يك بار در استانبول به سال 1146 هجرى قمرى ( 1733 . م ) يعنى حدود 270 سال پيش به طبع رسيده است . حاجى خليفه در كشف الظنون دربارهء اين كتاب چنين نوشته است : « تقويم التّواريخ تركى لجامع هذا الكتاب مصطفى بن عبد الله القسطنطينى مولدا و منشأ الشهير بحاجى خليفه و هو مشتمل على نتيجة كتب التواريخ سودته فى شهرين من شهور سنة ثمان و خمسين و ألف . ذكرت فيه التواريخ المستعملة ثم الوقائع مجدولا و جعلته نسختين : نسخة فى ثلاثة كراريس ، كلّ صحيفة منها خمسون سنة ؛ و نسخة فى نحو عشرة كراريس كلّ صحيفة منها عشر سنين فصار كالفهرس لكتب التواريخ و لفذلكتى خاصة . ثم إنى تصرفت فى أسلوبه مرتين مرة بجعل الصحيفة خمس سنين و أخرى بطرح كلفة الجداول و استكتابه فى الأسطر الساذجة فصار أربع نسخ و المادة واحدة فى الجميع » . « 1 »

--> ( 1 ) كشف الظنون ، ص 469 .