عبد المحمد آيتى
1
تحرير تاريخ وصاف ( فارسى )
مقدمه كتاب حاضر ، تحرير جديدى است از « تجزية الامصار و تزجية الاعصار » مشهور به تاريخ وصاف كه يكى از مهمترين و قديمترين منابع و مآخذ تاريخ ايلخانان ايران و ملوك اطراف بشمار مىآيد . نويسندهء آن اديب شهاب الدين يا شرف الدين « 1 » عبد اللّه بن فضل اللّه شيرازى است معروف به « وصاف الحضره » و متخلص به « شرف » . او به سال 663 در شيراز تولد يافته و در همان شهر به كسب علم و معرفت پرداخته و به خدمت ديوانى درآمده است . بطوريكه خودش تصريح مىكند پدرش فضل اللّه ملقب به عز الدين روز بيست و دوم ذو القعدهء سال 698 در قحطى فارس وفات يافته است . وصاف در دستگاه خواجه صدر الدين احمد خالدى زنجانى كه ذكر آن در اين كتاب آمده و خواجه رشيد الدين فضل اللّه ، مقامى داشته و در عهد غازان خان و الجايتو به دستيارى وزير دانشمند رشيد الدين از معاريف و مشاهير دربار ايلخانى بهشمار مىآمده است و نيز مورد توجه وزير ديگر خواجه سعد الدين محمود ساوجى بوده است . وصاف مردى فاضل و اديب است از مطالعهء تاريخ او مىتوان دانست كه چه حافظهء شگرف و اطلاعات و معلومات وسيعى داشته است . او در سن 34 سالگى يعنى در سال 697 به تأليف كتاب خود پرداخت و پنج سال بعد يعنى در روز يكشنبه سيزدهم رجب
--> ( 1 ) - مرحوم ملك الشعراء بهار ، شرف الدين را ترجيح مىدهد و مىنويسد : مؤلف حبيب السير شهاب الدين ضبط كرده است اما بدون شبهه لقب او شرف الدين بوده است و در خود تاريخ او بارها تصريح شده و مؤلف مجمع الفصحاء نيز به اين معنى پى برده است . ( سبكشناسى جلد سوم صفحهء 101 ) . اما ديگران از جمله مرحوم اقبال در تاريخ مغول صفحهء 487 شهاب الدين نوشته است .