أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

14

تجارب الأمم ( فارسى )

اين بار سپاهيان علوى شكست خوردند و بسيارى از ايشان كشته شدند و محمد بن زيد زخمى شد و پسرش زيد دستگير شد و محمد بن هارون سپاه او را چپاول كرد ، محمد بن زيد نيز از آن زخم درگذشت . پس او را به نزد اسماعيل [ سامانى ] بردند و محمد بن هارون به گرگان در آمد و سپس به طبرستان شد . سال دويست و هشتاد و هشتم آغاز شد در اين سال محمد بن ابو ساج [ 1 ] در گذشت ، پس غلامانش گرد آمده ، ديو داذ ابن محمد را [ 2 ] بر خود به اميرى پذيرفتند و يوسف [ 3 ] بن ابى ساج كه نپذيرفته بود از ايشان جدا شد و ناسازگارى آغازيد . در اين سال عمرو بن ليث به بغداد آورده شد . گويند اسماعيل بن احمد [ سامانى ] به او اختيار داد كه نزد او بماند يا او را به پيشگاه امير مؤمنان بفرستد و او رفتن را برگزيد ، * پس معتضد مردى را همراه فرستادهء اسماعيل كرده يك افسر و شمشير زرنگار جواهرنشان با يك زره [ 4 ] و پيشكش‌هاى ديگر و سه ميليون درم براى پخش در ميان سپاهيان خراسان بفرستاد و گويند آن پول دو مليون درم بود كه برخى از بغداد فرستاده شد و برخى بر كارگزاران كوهستان سفارش داده شد كه به فرستادگان بپردازند . نيز در اين سال يوسف بن ابو ساج با گروهى اندك بر برادرزادهء خود ديوداذ

--> [ ( 1 - ) ] M : - معتضد به سال 285 فرماندارى آذربايجان را به وى داده بود ( خ 5 : 8 و 7 ) . [ ( 2 - ) ] M : - ديوداذ بن محمد ، برادرزادهء يوسف بن ابو الساج است ( خ 5 : 150 ) . [ ( 3 - ) ] M : - يوسف بن ابو ساج با يوسف بن ديوداذ ( خ 5 : 118 / 288 ) كه به سال 288 برادرزادهء خود را دستگير كرد در نخستين وزيرى ابن فرات در سالهاى 295 تا 299 از سوى او به حكومت آذربايجان پذيرفته شد ( خ 5 : 113 ) . از سوى سنيان متهم به شيعىگرى شد ( خ 5 : 279 ) و در پايان ، در يك جنگ به دست قرمطيان اسير و در سال 315 به دست آنان كشته شد ( خ 5 : 291 - 297 ) . [ ( 4 - ) ] M : متن : و حمل معه اليه بزته و تاجا و سيفا . . .