از بوميان [ 1 ] و دهقانان پرداخته از رودخانه به سوى كرانهء باخترى بگذشت . عمرو نيز براى جنگ از بلخ بيرون آمد و اسماعيل راه چنان بر او بگرفت كه گوئى بدام افتاده باشد عمرو درخواست سازش نمود ، اين بار اسماعيل نپذيرفت و پس از اندك زد و خورد عمرو شكست خورد ، هنگام گريز به بيشه‌اى رسيد . * پس تودهء سپاه را به بزرگ راه فرستاد و خود با تنى چند به درون يك نيزار رفت ، كه گفته مىشد راهى نزديك‌تر دارد ، پس چهار پايش در گل فرو شد و بيچاره بماند و يارانش او را تنها نهاده رفتند ، تا سپاهيان اسماعيل [ سامانى ] او را دستگير كردند و چون گزارش به به معتضد رسيد اسماعيل را ستود و عمرو را نكوهش نمود [ 2 ] . نيز در اين سال به معتضد گزارش رسيد كه وصيف ، خادم محمد بن ابو ساج [ 3 ] با سرپيچى از او و يارانش از « برذعه » گريخته به « ملطيه » آمده است ، پس در نامه‌اى از معتضد خواست كه مرزدارى را به او واگذار كند تا آن را استوار دارد ، معتضد در پاسخ دستور داد كه بنزد او بيايد و او دست بدست همىكرد ، گويند معتضد دستور داد تا از پيكهاى وصيف كه به نزد او مىآمدند بازجوئى شود كه چرا وصيف از فرمانرواى خود ، ابن ابو ساج جدا شده ، به مرز رفته است ؟ آن دو پيك خستوان شدند كه وصيف با هم رايى از ابن ابو ساج جدا شده ، بر آن بود كه چون در جاى پيش بينى شده ، استوار گردد ، ابن ابو ساج به او بپيوندد و با هم بر مصر [ 4 ] يورش برند

--> [ ( 1 - ) ] M . متن : التناء . . . [ ( 2 - ) ] M : شاهان سامانى بازماندگان فئودال‌هاى دوران ساسانى بودند ، كه نيمه استقلالى را براى مردم خراسان نگاه داشته ، پناهگاهى براى ايدئولوژى گنوسيسم اسلامى ايران مانند تشيع اسماعيلى فراهم كرده بودند ، همچون خارى در چشم خليفگان بغداد مىخليدند ، و از اين رو هميشه به برانگيختن همچشمىهاى محلى مىپرداختند و از جمله صفاريان را به جنگ با ايشان بر مىانگيختند ، و چون در اين راه ناكام ماندند ، با آوردن تركان غزنوى و سلجوقى به ايران اين نقشه را بپايان رسانيدند . ن . ك پانوشت خ 5 : 75 . [ ( 3 - ) ] M : براى شناخت ابو ساج ن . ك . خ 5 : 17 . [ ( 4 - ) ] M : ابن اثير : « بر ديار مضر يورش برند . . . » مضر و ربيعه دو قبيلهء عرب شمالى هستند كه پيش از اسلام تا شمال بين النهرين مهاجرت كرده بودند ( معجم البلدان 2 : 636 - 637 )