در اين سال ابو سعيد جنابى [ گناوه‌اى ] در بحرين آئين قرمطيان را آشكار كرد [ 1 ] ، قرمطيان و عربان گردش فرا آمده ، نيرومند شده ، به ويرانگرى پرداخته چنين وا مىنمود كه بصره را مىخواهد ، كار گزار بصره آن را به معتضد گزارش نوشت . معتضد دستور داد ، گرد بصره را ديوار بكشند ، كه با هزينهء چهارده هزار دينار ساخته شد . سال دويست و هشتاد و هفتم آغاز شد در اين سال كار قرمطيان در بحرين بالا گرفت و بر بخشهاى هجر يورش بردند و برخى از ايشان در بخشهاى بصره نيز ديده شدند ، معتضد فرماندارى يمامهء بحرين را به عباس بن عمرو غنوى سپرد ، تا جلو * ابو سعيد گناوه‌اى و قرمطيان بايستد ، پيرامون دو هزار مرد نيز در اختيار وى نهاد . عباس به بصره آمده از آنجا به بحرين و يمامه شد . خبر به معتضد رسيد كه اسماعيل بن احمد [ سامانى ] عمرو صفار را دستگير كرده و سپاه او را پراكنده نموده است . گزارش آن : عمرو ليث صفار از معتضد خواسته بود كه ورارودان [ 2 ] را به دو واگذارد . او نيز چنين كرده خلعت و درفش را براى او به نيشابور فرستاد ، عمرو براى جنگ به سوى اسماعيل بن احمد [ سامانى ] بيرون آمد . اسماعيل به دو نوشت كه : جهانى پهناور را در اختيار تو نهاده‌اند ، من در خانهء خود در ورارودان نشسته مرزدارى ميكنم ، بدانچه دارى بسنده كن و اين مرز را به من واگذار ! عمرو نپذيرفت ، و چون فزونى آب رودخانهء بلخ را به او گوشزد كردند ، گفت : اگر بخواهم مىتوانم آن را سد ببندم . پس چون اسماعيل [ سامانى ] از باز گردانيدن او نوميد شد به گرد آورى سپاه

--> [ ( 1 - ) ] M : ابن اثير در اينجا آغاز كار قرمطيان را از سال 281 به تفصيل آورده است . [ ( 2 - ) ] M : متن : ما وراء النهر خاوران .