أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

309

تجارب الأمم ( فارسى )

بفرستد . اما جانشين او [ 1 ] على بن محمد بن روح به وى گزارش داد و او همان روز پنهانى از شيراز بيرون شده به بغداد آمده ، نزد ابو بكر بن قرابه پنهان شد ، كه فضل بن جعفر [ بن فرات ] نيز در آنجا پنهان بود ، ولى هيچكدام از جاى همپنهانى خود آگاه نبودند . محمد بن ياقوت نيز از اهواز بيامد . محمد بن معتضد بالله و ابو احمد پسر مكتفى بالله نيز دستگير شدند و به « دار السلطان » پائين آورده ، شده در آنجا زندان شدند . بانو [ مادر ] در گشايش بر محمد بن معتضد و گرامى داشت او كوتاهى ننمود و چند كنيزك به وى بخشيد [ 2 ] . سپس كار حسين [ وزير ] به نااستوارى گرائيد . * گزارش انگيزه‌هاى آن : دست تنگى بر حسين فشار آورد ، تا پيرامن پانصد هزار دينار از ديه‌ها بفروخت و بخشى از ماليات سال 320 را نيز چند ماه پيش از آغاز شدن ، پيشخور كرد و هيچ راهى براى هزينه‌هاى پايان سال خراجى 319 باقى نگذارد . چون هارون بن غريب از اين روند آگاه شد ، گزارش درست را به مقتدر بداد ، پس بر آن شد كه خصيبى را به وزيرى گمارد ، و امان‌نامه‌اى برايش نوشت تا آشكار شد ، چون او را براى عهده‌دار شدن وزيرى خواستند ، گفت : از ماليات سال 319 پشيزى در هيچ بخش براى سلطان نمانده ، در حالى كه نزديك سه ماه از آن سال باقى مانده است . حسين [ وزير ] بخشى بزرگ از ماليات سال 320 را نيز پيشخور كرده است ، من نمىتوانم سلطان را فريب بدهم . هارون [ بن غريب ] پيشنهاد كرد ، كه تو از سوى مقتدر بخشهاى بازرسى ديوانها را بر عهدت گيرى و بخشهاى اصلى ديوانها به دست حسين بماند تا كار مالى آنها را از نو سر و سامان دهد . حسين نيز بدين رضايت داد . پس خصيبى دفترهاى بازرسى

--> [ ( 1 - ) ] M . متن : فبادر خليفة على بن محمد بن روح بالخبر اليه . . . كه گويا « خليفة » تصحيف « خليفته » باشد . [ ( 2 - ) ] M : پاداش آن را نيز شكنجه ديد . - ص 331 .