أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
267
تجارب الأمم ( فارسى )
هر چه مىرسيد باز گذاردم ، تغييرى در زندگى او نداده ، هيچ دارائى او را بازداشت نكردم . او از من ، نه رويارو و نه پشت سر ، سخنى كه به زيان او باشد يا او را بيازارد نشنيد . خداوند ما و او را بيامرزاد ! دربارهء عبد الله بن حمدان [ ابو هيجاء ] ، آنچه به ياد دارم آن است كه او را از « دينور » برداشتند ، كه آن نيز جبرانپذير بود . اگر اصرار داشت مىتوانست بدانجا باز گردد و اگر مىخواست ، كارگزارى جائى بزرگتر و مهمتر از دينور به دو داده مىشد . ما از درخواست او كوتاه نمىآمديم . من براى عبد الله و نازوك و ديگر سركشان انديشهاى جز گذشت و چشم پوشى و استوار داشتن ايشان ندارم . پيش از همهء اين سخنان و پس از آنها ، من از شما « بيعت » * دارم كه پى در پى آن را سخت به گردن گرفتهايد ! كسى كه با من بيعت كرد ، با خدا بيعت كرده است و كسى كه اين پيمان بشكند ، پيمان خدا را شكسته باشد . من به گردن شما منتها و در ميان شما شاگردان و دستپروردگان دارم و اميدوارم آنها را پذيرا و سپاسگزار بوده ، كفران ننمائيد . اگر آن نيكوئىها را به ياد آوريد و اين خطاى بزرگ خود را جبران كنيد ، اين دسته بنديها را درهم ريخته ، رها كرده ، به خانهها بازگرديد ، كارهاى خود را در خدمتگزارى معمولى بى كم و كاست و بى كوتاهى آغاز كنيد ، همچنان خواهيد بود كه از خانه بيرون نيامده ، تفرقه اندازى و دسته بندى نكرده باشيد . من نيز همان خواهم بود كه مىشناختيد ، چگونه به شما اعتماد داشت ، براى شما فداكارى مىكرد ، بر شما تكيه مىداد و از شما سرپرستى مىكرد . من براى اين نويد به شما ، برابر خداوند پيمان مىبندم و چنين پيمان مسئوليت آور مىباشد . ولى هر گاه شما بر اين پردهدرى و فتنهجوئى و سركشى ايستادگى نمائيد ، من آنچه را به دست داريد به شما وا مىگذارم ، و شمشير خود را غلاف مىكنم ، از خداوند عز و جل به دور باشم ، هر گاه دستم را بر يكى از شما دراز كنم . براى گرفتن كمك و يارى تنها به خدا پناه مىبرم . ولى من از خانهام برون نخواهم رفت ، و پايگاهى را كه