أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
224
تجارب الأمم ( فارسى )
با وى زناشوئى كند ؟ چگونه دولت [ 1 ] و پسرش را پيش روى تو كتك زدند ، و اين تو را بسنده نبود كه همهء آن گروه را به دست غلامان و پردهداران خود ، چندى در زندان اسير داشتى . تو پنجهزار دينار براى خودت ماهيانه گرفتى ، كه در مدت چهارده ماه ، غير از آنچه براى پسرت گرفتى ، به هفتاد هزار دينار مىرسد . تو در يك سال و دو ماه وزيرى ، از اقطاع خودت نيز چنان كه گهبذ تو در تصفيه حساب دفتر خودت مىنويسد ، يكصد و هشتاد هزار دينار برداشت كردهاى ، كه بر روى هم به دويست و پنجاه هزار دينار مىرسد . سپس يك نوشته ، به خامهء على بن محمد بن روح [ 2 ] يافتند ، كه همين در آمد را داشت و پرداختهاى مرتب او را در هر ماه دو هزار و پانصد دينار نوشته بود ، كه در چهارده ماه [ وزيرى او ] به سى و پنجهزار دينار مىرسد * . براى هزينههاى جارى ، صلتها ، خوار و بار ، عطر ، پوشاك بيست هزار دينار ، براى بهاى زمينى كه بر خانهء خود افزوده ، با هزينهء ساختمان چهل هزار دينار ، بهاى پيشكشهاى نوروز و مهرگان ، براى خليفه و دو شاهزاده پسرانش ، ابو العباس و هارون [ 3 ] ، و براى بانو مادر و خاله [ 4 ] و زيدان [ 5 ] و مفلح [ 6 ] سى و پنجهزار دينار ، براى خريد چارپايان ، استر ، اشتر ، خدمتگزار ، برده ، ده هزار دينار ، هزينههاى لازم براى وابستگان « دار الوزاره » مانند نايب پردهداران ،
--> [ = ] هجونامه ، نبطى نژاد خوانده است ، ياد مىكند ، و جد او جعفر بن فرات را در ضمن شرح حال ابو الحسن على بن فرات مىآورد . - خ 5 . 398 . [ ( 1 - ) ] M : دولت نام كنيز على بن محمد بن فرات وزير و مادر پسرش حسن است ( خ 5 : 128 ، 141 ، 382 ) . [ ( 2 - ) ] M : صاحب ديوان بازرسى خراج ، ديههاى همگانى سواد و اهواز و . . . ( خ 5 : 257 ) . [ ( 3 - ) ] M : نام پسران مقتدر در خ 5 : 98 ابو العباس على و در خ 5 : 110 ابو العباس و هارون در خ 5 : 243 تنها ابو العباس آمده است كه همان خليفه راضى ( خ 5 : 453 ) است . [ ( 4 - ) ] M : دو تن از چند سياستمدار پشت پردهء دوران مقتدر ( خ 5 : 171 ، 244 ) هستند . [ ( 5 - ) ] قهرمانهء دربار مقتدر ( خ 5 : 105 ) . [ ( 6 - ) ] M : خواجه حرمسراى مقتدر .