أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

171

تجارب الأمم ( فارسى )

داد و ستد كرده و ديدارها كه با آنان داشته [ 1 ] بازپرسى نمود . او در پاسخ گفت : من با ايشان نرمش مىنمودم تا ايشان را به فرمانبرى وادار كنم و از چپاول حاجيان و يورش بر بخشهاى كوفه و بصره باز دارم . در مدت حكومت من دو بار اين كار رخ داد ، و ايشان شمارى از اسيران مسلمان را آزاد كردند . ابن فرات گفت : چه گناه بزرگتر از اينكه توبه مسلمانى ابو سعيد [ جنابى ] و يارانش گواهى دهى و با ايشان كه منكر قرآن و پيامبرى پيامبر ( ص ) اند ، عمان را ويران كرده ، مردمش را كشته و اسير كرده‌اند ، نامه‌ها داد و ستد كنى ولى ماهيانه دروازه بانان بصره را به تاخير اندازى تا پراكنده شوند و قرمطيان بدانجا در آيند و مردمش را بكشند . او نيز در پاسخ استدلالها آورد كه گفتن آن به درازا مىكشد . نصر پرده‌دار و محسن [ پسر وزير ] از ابن فرات خواهش كرده ، تنها با على بن عيسى ديدار و دربارهء مصادره گفتگو كردند و او پذيرفت سيصد هزار دينار بپردازد كه يكصد هزار دينار آن را تا يك ماه پس از روز بيرون آمدن از دار السلطان و رسيدن به جائى امن كه بتواند به مردم دست يابد ، بدهد * . ابن فرات دستنوشت او را بدان بگرفت و براى مقتدر فرستاد و او پذيرفت . سپس ابن فرات نامه‌هائى از سوى خود براى صاحبان ديوانها فرستاده در آن از خيانت على بن عيسى و دزدى او و پذيرش او مصادره را ياد كرده بود . ابو الفراج بن ابو هشام [ 2 ] از ابن مطوق نقل كرد كه ابو الحسن على بن عيسى از ابو الحسن بن فرات خواهش كرده بود كه از درآمد سال 311 او از ديه خود چشم پوشد تا آن را براى مصادره بپردازد ، ابن فرات گفت : مبلغ اين درآمد پنجاه هزار دينار است [ 3 ] . على بن عيسى گفت : من آن را به بيست هزار هم مىپذيرم كه ارزشى كمتر دارد ،

--> [ ( 1 - ) ] M : على بن عيسى در جاى ديگر نيز به سال 316 ه به همكارى با قرمطيان متهم شده است ( خ 5 : 308 - 309 ) . [ ( 2 - ) ] M : متن : ابو الفرج بن هشام و در خ 5 : 200 و 265 / و جز آن ابن ابو هشام است و اين درست است . [ ( 3 - ) ] براى اين داستان ، ن . ك : وزراء : 295 .