و سوق بحر [ 1 ] اهواز و ماليات مى را [ 2 ] در « ديار ربيعه » [ 3 ] برانداخت . بركت او جهانگير شد . شهرستانها آباد و در آمدها بالا رفت . كار مردم را بهبود بخشيد . على بن عيساى وزير بيشتر افزايشها كه خاقانى ، در دوران وزيرى خود در ديوانهاى سپاه و پيمان نامه‌ها شان داده بود از ميان برد . اين افزايشها به سرداران و ديگر فرماندهان و سربازان و خدمت‌گزاران و وابستگان * و دبيران و كارگزاران نيز مىرسيد و بسيار بود و چون زدوده شد ، بسيارى از مردم دشمن او شده او را به كنسى و خست و بريدن نان نكوهيدند . او هنگامى دست به چنين كار يازيد كه هزينه‌هاى دربار را روز افزون و بىاندازه بيش از درآمد ديد ، چنان كه خزانهء دارائى او را ورشكسته و پولها را در راه‌هاى بيهوده از دست مىداد . ثابت بن سنان [ 4 ] از على بن عيسى نقل كرد كه : من برنامه‌اى براى درآمد و هزينهء كشور فراهم كرده بودم كه در آن هزينه خيلى بيش از در آمد بود . ابن فرات در بازپرسى [ 5 ] كه در دار السلطان يك روز پس از بر كنار كردن از من كرد ، به من گفت : آئين نامه‌ها را بر هم زدى ! از درآمدها كاستى ! گفتم : كدام آئين نامه را بر هم زدم ؟ گفت : « مكس » را در مكه ، « تكمله » را در فارس ! گفتم : تنها اينها نبود ، من قانونهاى بسيار را از ميان بردم فلان و فلان ( قانونهائى را برشمردم كه از كار انداخته بودم و مبلغ آنها به پانصد هزار دينار در سال مىرسيد ) اين مبلغ ، در برابر آلودگى به گناهان كه از امير مؤمنان شستم و بدنامى و ننگ كه از دولت او زدودم ، سنگين نمىبود . با همهء آنچه من از درآمدها كاستم ، تو درآمدهاى زمان مرا با دوران خودت و هزينه‌هاى زمان مرا با روزگار خود بسنج ! ثابت گفت : * پرسيدم : چه پاسخ

--> [ ( 1 - ) ] M : ن . ك : معجم البلدان 3 : 193 : 15 . [ ( 2 - ) ] M : متن : و جباية الخمور . [ ( 3 - ) ] M : براى شناخت ربيعه و مضر - خ 5 : 11 پانوشت 4 ص 9 و 10 و خ 5 : 554 . [ ( 4 - ) ] متن : « ثابت بن شيبان . . . » كه غلط است . ن . ك : خ 5 : 371 و 564 . [ ( 5 - ) ] اين بازپرسى ابن فرات از على بن عيسى ، شايد در دومين وزيرى ابن فرات باشد كه در 8 ذى حجه 304 ه در خ 5 : 109 خواهد آمد .