محمد مهدى ملايرى
409
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
و اما موضوع كتاب كه گفتيم متضمن پيشنهادهايى انقلابى براى اصلاح دستور زبان عربى است عبارت است از مجموعهء مباحث و پيشنهادهايى كه از طرف نويسندهء آن به عمل آمده تا هم قواعد مفصل صرف و نحو عربى را با حذف عدهاى از مباحث آن و تعديل عدهء ديگر مختصر كند ، و هم سازمان و ترتيب كنونى آن را برهم زند و آن را برپايهء دستور زبانهاى غربى و مخصوصا گرامر زبان فرانسه استوار سازد . شايد خواننده گمان كند كه مولف چنين كتابى يكى از نويسندگان ناآزموده است كه بيشتر از اطلاعاتى كه دربارهء زبان عربى و اصول و قواعد آن دارد با زبان فرانسه و دستور آن آشنا است ، ولى چنين نيست . آقاى يوسف السودا نويسندهء اين كتاب يكى از مردان آزموده و جاافتادهء عرب و از گروه نويسندگانى است كه به درايت و پختگى موصوف و مدتى نيز وزير فرهنگ لبنان بوده ، و به همينجهت موضوع اين كتاب در محافل ادبى شايستهء بحث و گفتوگو شناخته شده است . آقاى السودا كتاب خود را به نام « الاحرفية » ناميده ، و اين اسم را به جاى « صرف و نحو » به كار برده . علت اين نامگذارى را كمى بعد خواهيم ديد . كتاب داراى دو بخش جداگانه و جمعا 358 صفحه است . بخش اول شامل توضيحاتى است دربارهء قواعد تازهاى كه نويسنده پيشنهاد مىكند و دلايلى كه براى اين كار مىآورد ، و بخش دوم شرح خود قواعد است . مؤلف در مقدمهء مفصلى كه بر اين كتاب نوشته ، از آن جمله دربارهء علت تأليف اين كتاب چنين مىنويسد : « علت تأليف اين كتاب خيلى قديم است . اين كار از روزگار تحصيل من سرچشمه مىگيرد ، هنگامىكه در آموزشگاه به جز زبان عربى زبانهاى ديگرى را هم مانند يونانى و لاتينى و فرانسه و انگليسى مىآموختيم . در آن هنگام آموختن اين زبانها با آنكه از ما بيگانه بودند براى ما خيلى آسانتر از عربى يعنى زبان مادرى خودمان بود . من و چند تن از دانشآموزان تصميم گرفتيم زبان عربى را خيلى خوب ياد بگيريم ، استادان ما نيز تا آنجا كه مىتوانستند ما را در اين كار تشويق مىكردند ، ولى هرچه بيشتر كوشيديم بيشتر دريافتيم كه تسلط بر اين زبان كارى