محمد مهدى ملايرى

321

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

ساختن جهان نيكى آفريده و مظهر تكامل رحمت الهى است ، و نخستين ماه ايرانى به اسم اين فرشته ناميده شده كه در فارسى كنونى فروردين خوانده مىشود . فرشتهء دوم به نام ارديبهشت است كه نام دومين ماه ايرانى نيز هست ، اين فرشته در عالم لاهوت مظهر راستى و پاكى و تقدس الهى و در عالم زمينى نگهبان آتش است . دو تا از اين فرشتگان در روايات زردشتى غالبا باهم ذكر مىشوند . اين‌دو فرشته در زبان اوستايى هرواتات و امرتات ناميده مىشوند . و در قرآن نيز نام آنها به صورت هاروت و ماروت باهم ذكر شده و به جادوگرى معرفى شده‌اند و آن در آيه‌اى است كه چنين ترجمه شده : « و آنچه در بابل بر دو فرشتهء هاروت و ماروت نازل گرديد ، و آنها به هيچ‌كس چيزى نمىآموزند مگر اين‌كه به او مىگويند ما فريفته شده‌ايم تو كافر مشو ، و مردم از آنها چيزها آموزند كه به وسيلهء آن بين مرد و زنش جدايى افكنند و آنها به هيچ‌كس جز به اذن خداوند زيان نرسانند . » ( آيهء 102 ، سورهء بقره ) . اين‌دو كلمه در فارسى كنونى به صورت خرداد و مرداد درآمده است . نخستين آنها در دين زردشتى از جنبهء لاهوتى مظهر كمال خداوندى است و از جنبهء ناسوتى نگهبان آب است ، و نام ماه سوم از ماه‌هاى ايرانى است . دومى از جنبهء لاهوتى رمز جاودانى خداوندى و از جنبهء ناسوتى نگهبان گياهان و رستنيها است و نام ماه پنجم از ماه‌هاى ايرانى است . از جملهء اين فرشتگان يكى به نام شهريور است كه نام او بر ماه ششم سال گذاشته شده است . اين فرشته در عالم لاهوت مظهر ملك و قدرت الهى و در عالم ناسوت نگهبان معادن زمين است . و ديگر از جملهء اين فرشتگان بهمن است كه در زبان اوستايى « وهومنه » خوانده مىشود . وى در عالم لاهوت مظهر منش نيك و در عالم مادى نگهبان چهارپايان و نام ماه يازدهم سال است . فرشتهء هفتم به نام سپندارمذ است كه در فارسى كنونى اسفند خوانده مىشود و نام آخرين ماه فارسى است . اين فرشته در عالم لاهوت مظهر رحمت و شكيبايى و در عالم ناسوت نگهبان خاك است .