ميانگين ده كيلومتر پهنا بود و از جنوب سامرّا در دو كرانهء مجراى اصلى رود نهروان به سمت جنوب امتداد مىيافت . ولى چون سطح اراضى آن بالاتر از نهروان بود ، از اين رود آب نمىگرفت ، و به همين سبب در زمان انوشيروان براى آبادانى اين استان به بريدن نهرى جداگانه از دجله در سطحى بالاتر از نهروان پرداختند و اين همان نهرى است كه باعث آبادى بخش گسترده‌اى از زمينهاى شرق دجله گرديد و در آثار اسلامى هم به « قاطول كسروى » معروف شده است . « 1 » قاطول كسروى اين رود پس از طى مسافتى تقريبى شصت و پنج كيلومتر و آبيارى اراضى اين استان به دجله مىريخته و از ويژگيهاى آن اين بوده كه در پايان آن ، يعنى جايى كه مىبايستى به دجله بريزد سدى در آن ساخته بودند كه در فصلهاى كم‌آبى تمام آبهاى تابستانى آن را براى مصارف كشاورزى به جويهايى كه براى اين كار ساخته بودند هدايت مىكرد و در فصلهاى پرآبى و مواسم طغيان ما زاد آب از روى سد لبريز مىكرد و به دجله مىريخت . اين سد بناى عظيمى بود كه بر بنيانى از آجر و ساروج كه تركيبى بود از گچ و آهك و ماسه ساخته شده بود و آثار ويرانه‌هاى آن را هنوز هم مىتوان يافت ؛ زيرا براى مردمى كه در بناهاى متروك يا ويرانه‌ها به دنبال مصالح ساختمانى بوده‌اند كندن آجرهايى كه در ميان چنين ملاطى كار گذاشته شده بود بسيار دشوار بوده است . ازاين‌رو محققان آثار باستانى توانسته‌اند از روى همين آثار بازمانده آگاهىهاى مفيدى دربارهء نوع مصالح و كيفيت ساختمان آن به دست آورند . « 2 »

--> ( 1 ) . ابن خردادبه ، المسالك الممالك ، ص 6 و قدامة بن جعفر ، كتاب الخراج ، ص 235 . دربارهء قاطول اين توضيح بايد اضافه شود كه قاطول از قطل است كه به معنى قطع است يعنى بريدن و جدا كردن و در اين‌جا هم مراد رود بزرگى است كه به فرمان انوشيروان از دجله بريده شده بود . ( 2 ) . از روى اين آثار خصوصيات اين سدّ را چنين وصف كرده‌اند : « اين سدّ برپايه‌اى از ساروج و آجرهاى بزرگ با ابعاد 40 در 25 سانتىمتر ساخته شده و از بستر نهر تقريبا دو متر و نيم -