در خلافت عباسيان دوباره جنبهء عاطفى و انسانى نوروز بازگشت و دوباره در هديه‌هاى نوروزى بيش از آنچه ارزش مادى آنها منظور باشد ارزش ادبى و معنوى و لطف و زيبايى آنها منظور گرديد . ولى اين را بايد در نظر گرفت كه آنچه از مراسم اين عيد در نوشته‌هاى تاريخى و ادبى منعكس شده بيشتر نمايندهء آداب و رسومى است كه در دربار خلافت و ميان طبقات دربارى از دولتمردان و وزيران و دبيران مرسوم بوده است . عامهء مردم هميشه و در همه حال آداب و رسوم خود را داشته و به آن عمل مىكرده‌اند . تهنيت نوروز و مهرگان نوشته‌اند نخستين كسى كه هديهء نوروز را به صورت ادبى و ذوقى آن در دولت بنى عباس درآورد ، احمد بن يوسف دبير مأمون بود كه به مناسبت اين عيد جعبه‌اى زرين‌پر از عود هندى با نامه‌اى لطيف در تهنيت اين عيد به شعر و نثر به مأمون هديه كرد . « 1 » در كتاب كامل مبرّد نيز از هديه‌اى كه ابو العتاهيه شاعر معروف عربىگوى در نوروز و مهرگان براى مهدى خليفهء عباسى فرستاده سخن رفته است . از همين زمانها بود كه تهنيت نوروز و مهرگان در ميان شاعران و نويسندگان رواج يافت و به وسيلهء نويسندگان خوش‌ذوق و شاعران خوش‌قريحه در وصف اين اعياد و وصف زيبائيهاى طبيعت در موسم نوروز و نيكى آئينها و مراسم معمول در آن ، نوشته‌ها و سروده‌هاى فراوان به وجود آمد و در ادبيات زبان عربى جاى برجسته‌اى يافت . شاعران بزرگ عرب در تهنيت اين عيد براى

--> كأنّ شما ميس فى بيعة * تسبّح فى بعض عيدانها و قد حضرت رسل المهرجان * و صفّوا كريم هدّياتها علوت برأسى فوق الرؤوس * فاشخصة فوق هاماتها لأكسب صاحبتى تحفة * تغيط بها بعض جاراتها ( 1 ) . بلوغ الادب ، ص 351 .