محمد مهدى ملايرى
346
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
در حاشيه به آن اشاره شده است ، و آنچه از خردنامه نقل شده مآخذ آن نسخهاى است كه به تصحيح و تحقيق آقاى دكتر صديقى چاپ شده است . اينك بپردازيم به اصل كتاب : جاويدان خرد احمد بن محمد بن يعقوب مسكويه پس از ذكر عنوان كتاب جاويدان خرد به شرحى كه گذشت در توصيف اين كتاب و كيفيت دست يافتن به آن چنين نوشته است : هوشنگ كه در مآخذ عربى به نام « اوشهنج » آمده قديمترين كس از پادشاهان و حكماى تاريخى يا داستانى ايران است كه بدانها سخنان و يا نوشتههايى در حكمت و اخلاق نسبت داده شده ، و گفتههاى منسوب بدانها از ادبيات دورهء ساسانى به دورهء اسلامى رسيده و به زبان عربى ترجمه شده است . هوشنگ نام دومين پادشاه از سلسلهء پيشدادى است كه در تاريخ داستانى ايران نخستين سلسله از پادشاهان ايران بهشمار رفتهاند . او پسر سيامك بود ، و چون سيامك در زمان پدرش كيومرث در جنگ با ديوان كشته شده بود ، بدين جهت هوشنگ پس از نياى خود ، كيومرث ، به شاهى رسيد و چهل سال پادشاهى كرد و پس از وى پسرش تهمورس جانشين او شد . در تاريخ داستانى ايران هوشنگ تنها يك شاه و فرمانروا نبوده ؛ بلكه دانايى هوشمند و حكيمى با درايت و معلمى مهربان بوده كه مردم را به كارهاى نيك واداشته و در چهل سال پادشاهى خود در تربيت و راهنمايى آنان و نشان دادن راه زندگى بهتر و كشف وسائل عمران و آبادى جهان كوشيده است . در تاريخ سنّتى ايران كشف بسيارى از چيزها كه در تمدن بشر اثر بسيار نافذ و قاطع داشته است به او نسبت داده شده از قبيل استخراج آهن از سنگ ، و آموختن آهنگرى ، و ساختن ابزار زندگى از آهن ، و مهار كردن آبها به منظور استفاده كردن از آن براى كشت و زرع ، ياد دادن تخمپاشى و كشاورزى ، تهيه نان از گندم ، كشف آتش كه داستان آن را فردوسى در شاهنامه به نظم درآورده ، برپا