اينكه آيا اثر حقيقة از فلان حكيم است يا نيست بحثى است بىنتيجه ؛ آنچه در اين زمينه مهم و سودمند است توجه به اين امر است كه مجموعه اين آثار نمودارى از انديشه حكماى قديم ايران و تصورى است كه ايشان دربارهء سعادت فرد و سلامت اجتماع داشته‌اند . و اگر باوجوداين باز ما در مقدمه بعضى از اين آثار كه منسوب به شاهان داستانى است دربارهء آن شاهان و عقائدى كه راجع به آنها در سنّتهاى ايرانى وجود داشته توضيحاتى داده‌ايم اين فقط به منظور روشن ساختن محيط و ظروف و زمينه‌هاى روحى است كه اين آثار در آن به وجود آمده . از اين چهار اثر كه به فارسى ترجمه كرده‌ام از دو تا از آنها ، علاوه بر ترجمهء قديم عربى ، اصل پهلوى آن هم در دست است . از دو اثر ديگر جز همين ترجمه‌هاى عربى چيز ديگرى در دست نداريم . ولى از حسن اتفاق و به احتمال قوى آنچه در دست داريم نخستين ترجمه‌هايى است كه از اين آثار ساسانى به عمل آمده و تا حد زيادى از تصرف ناقلان و ناسخان قرنهاى بعد مصون مانده‌اند ، زيرا شواهد و امارات نشان مىدهد كه در ترجمه‌هايى كه در قرنهاى نخستين اسلامى به عمل آمده شرايط امانت در نقل مطالب و حفظ اصالت آنها بيشتر رعايت شده . بنابراين اگر بعضى جزئيات هم در اين نوشته‌ها مورد شك و ترديد قرار گيرد به احتمال قوى در مجموعهء مطالب و كيفيت آنها و حتى طرز بيان مطالب و ضوابط و معيارهائى كه از آنها به دست مىآيد در صحت انتساب آنها به دورهء ساسانى جاى ترديد نيست . تصور مىرود كه با ترجمهء اين چهار قطعه نمونه‌هاى جامعى از انواع مختلف ادب و حكمت ايرانى در شكلهاى گوناگون آن و روشهاى مختلفى كه روايت شده در دسترس خوانندگان قرار گيرد . و هدف اصلى از اين ترجمه‌ها اين است كه حتى المقدور متنهاى عربى با حفظ اصالت آنها چه از لحاظ مفردات و چه از لحاظ كيفيت تعبير به فارسى برگردانده شود كه تا سرحد امكان معرف اصل آنها باشد . با آنكه ترجمهء عربى اين قطعه‌ها از لحاظ استحكام عبارات و حسن