از نام كتاب چهارم « ادب جوانشير » نيز كه در همه نسخه‌ها به همين صورت است مىتوان به اصل فارسى آن پى برد . دربارهء اين چهار كتاب مطلبى كه قابل ذكر مىنمايد اين است كه هرچند ابن نديم اينها را هم در فهرست كتابهاى على بن عبيدة ذكر كرده و از آن چنين فهميده مىشود كه اينها از تأليفات او است ولى احتمال اين هم كه اين كتابها از ترجمه‌هاى او يا از كتابهايى باشند كه از همان ترجمه‌هاى فارسى اقتباس شده باشند كم نيست و در كتابهاى اين دوره نظير اين گونه تأليفها فراوان ديده مىشود . در شرح حال كوتاهى كه ابن نديم براى على بن عبيدة الريحانى نوشته يكى دو نكته هست كه از نظر مسائل مورد بحث ما در اينجا بسيار قابل دقت و شايسته توجه است . ابن نديم على بن عبيدة را چنين وصف مىكند : « يكى از بلغا و فصحا بود ، به مأمون اختصاص داشت ، در تصنيفها و تأليفهاى خود به طريقه حكمت مىرفت ، و به زندقه متهم بود » « 1 » طريقه حكمت كه ابن نديم آن را از خصوصيات على بن عبيدة در تأليفاتش شمرده يكى از اين نكته‌هاى قابل دقت است . دربارهء « حكمت » و معناى آن در همين قرنهاى نخستين اسلامى كه دوران نقل و ترجمهء آثار ايرانى بود سابقا توضيح مختصرى داده شد . و ديديم كه مقصود از حكمت آن نوع از آثار اخلاقى و مواعظ و آداب بوده كه ادبيات ساسانى ايران يكى از سرچشمه‌هاى بسيار غنى آن به شمار مىرفته ، بنابراين باعث تعجب نيست اگر در فهرست مؤلفات على بن عبيدة به نام كتابهايى برخوريم كه نه تنها در همان موضوعهايى است كه در ادبيات ساسانى شايع و رايج بوده بلكه با همان نامها و عنوانهاى فارسى هم تأليف شده . و اگر در نظر بگيريم كه او از خاصان مأمون بود و دوران مأمون هم از نظر ترجمه آثار ايرانى به زبان عربى يكى از دوره‌هاى درخشان زبان و ادبيات عربى به شمار مىرفت دور از حقيقت نخواهد بود كه

--> - در كتاب مطالعاتى دربارهء ساسانيان ، ص 48 . و West , Pahlavi texts 1 ( S . B . E . P . V . ) Oxford و Justi , Namenbuch 262 ( 1 ) . الفهرست ، ص 119 .