مىگفته‌اند . آخرين سخنى كه در تاريخ از گفتهء طاهر نقل شده اين عبارت فارسى است كه پيش از مرگ خود گفته : « در مرگ نيز مردى وايذ ( - بايد ) » . « 1 » عربى زبان كتابت و فارسى زبان گفتار از روايتى كه احمد بن ابى طاهر طيفور در تاريخ بغداد دربارهء مجلسى كه در محضر محمد بن طاهر تشكيل شده بوده و شركت عتّابى شاعر معروف عرب در آن مجلس و سخن گفتن وى به فارسى با ديگر حاضران اين مطلب را به خوبى مىتوان دريافت كه اين وزيران و اميران ايرانى كه غالبا از دودمانهاى كهن ايرانى بوده‌اند با همهء قدرتى كه در نوشتن به عربى مىيافته‌اند باز در خانه و خانواده و در مجالس خود همچنان به فارسى سخن مىگفته‌اند . « 2 » قلقشنذى در بيان علت اين‌كه اصطلاحات ديوانى و نام مشاغل رسمى مصر غالبا فارسى است با اين‌كه مصر در دوران اسلامى مجاور ايران نبوده نوشته اين بدان سبب است كه مشاغل ديوانى مصر از مشاغل ديوانى خلافت بغداد تقليد

--> ( 1 ) . طبرى 3 / 1063 ، رويدادهاى سال 207 هجرى . ( 2 ) . خلاصه روايت از قول يحيى بن الحسن چنين است : « روزى من در رقه نزد محمد بن طاهر بن الحسين بر كنار بركه‌اى نشسته بودم و من يكى از ملازمان او را خواندم و با وى به فارسى سخن گفتم ، در اين ميان عتابى وارد شد او هم كه گفت‌وگوى ما را شنيد با من به فارسى سخن گفت ، به وى گفتم تو را با اين زبان چه كار ؟ گفت : من سه بار به اين شهر آمده‌ام و از كتابهاى ايرانى كه در گنجينه مرو است چيزها نوشته‌ام ، اين كتابها از زمان يزدگرد بدين مكان افتاده و تاكنون نيز موجود است . . . » ( طپفور ، تاريخ بغداد ، ج 6 ، ص 157 و 158 ) به نقل احمد امين از او در ضحى الاسلام ، ج 1 ، ص 180 ، در اينجا اين توضيح لازم است كه اين رقه شهرى بوده در مرو كه خاندان طاهر در آنجا هم دستگاهى داشته‌اند . عتابى نام كاملش ابو عمر و كلثوم بن عمر و بن ايوب الثعلبى العتابى ، از مردم شام بوده كه در قنسرين مىزيسته . وى در دوران وزيران برمكى در خدمت ايشان بود و پس از ايشان به طاهر بن حسين سر دودمان طاهريان خراسان پيوست ( الفهرست ، ص 121 ) وى دبيرى خوش‌قلم بود و فارسى را هم در خدمت اين خاندانها به نيكى آموخته بود .