از جانب پادشاهان ساسانى بر يمن فرمانروايى مىكردند . نام آنها را « زين » و « مروزان » و « خّر خسرو » و « باذان » نوشته‌اند . دينورى و طبرى « 1 » در ضمن شرح اين واقعه از نامه‌هايى سخن گفته‌اند كه بين بعضى از اين مرزبانان و كسرى مبادله شده مانند نامه وهرز به خسرو انوشروان و خسرو پرويز ، و يا نامه‌اى كه طبق گفته طبرى از مروزان به خسرو پرويز نوشته شده و پاسخهاى آنها . گرچه برحسب معمول اين نامه‌ها مىبايستى شامل خبر فتوحات اين سرداران در يمن از يك طرف و دستورالعمل‌هايى براى ادارهء آنجا از طرف ديگر باشد ، و اين امر با ادب و اخلاق كه موضوع صورت الفهرست است بستگى ندارد ولى از آنجا كه رسائل اين دوران هم به‌طورى كه از نمونه‌هاى آنها برمىآيد مانند « عهود » كه معمولا بايد دستورالعمل كشوردارى باشد خالى از نوعى نصايح و دستورالعمل‌هاى اخلاقى هم نيست ، ازاين‌رو سؤال اينوسترانزف و احتمال اينكه اين كتاب با آن واقعه و اين نامه‌ها ارتباطى داشته باشد چندان دور از واقع نخواهند بود . « كتاب المسائل التى انفذها ملك الروم الى انوشروان على يد بقراط الرومى » « * » ظاهرا اين كتاب طبق معمول كتابهاى اخلاقى ساسانى به‌صورت پرسش و پاسخ بوده كه به انوشروان و پادشاه روم منسوب مىداشته‌اند . در ضمن ترجمه‌هاى عربى كه از آثار اخلاقى ساسانى در دست است قطعاتى به همين صورت زير عنوان « حكم توثر عن انوشروان » وجود دارد كه احتمال مىرود همين كتاب باشد و چون دربارهء اين قطعات در بخش كتابهايى كه آثارى از ترجمهء عربى آنها باقى است سخن خواهد رفت در اينجا به توضيح بيشترى نياز نخواهد بود .

--> ( 1 ) . الاخبار الطوال ، ص 64 . تاريخ طبرى ، ص 950 - 949 ، و 984 و 1040 . ( * ) . كتاب پرسشهايى كه پادشاه روم با دست بقراط رومى براى انوشروان فرستاد