گرچه قسمت اعظم از كتابهايى كه ابن نديم در اين صورت ذكر كرده از ميان رفته ولى اين امر به هيچ‌وجه از اهميت اين صورت براى بررسى در ادبيات اخلاقى دورهء ساسانى و سير آن در زبان عربى و حكمت اسلامى نمىكاهد ، زيرا اين صورت نمودارى از تعدد و تنوع اين‌گونه كتابهاى ساسانى است كه تا قرن چهارم و در دائره اطلاعات مؤلف الفهرست وجود داشته ، و به همين جهت براى بدست آوردن آگاهى بيشتر و صحيح‌ترى در اين زمينه ضرورت دارد كه اين صورت بادقت بيشترى مطالعه و بررسى شود . اين صورت نخستين بار به وسيلهء دانشمند خاورشناس روسى « اينوسترانتسف » در مقاله‌اى در موضوع « سنت ادب فارسى در قرنهاى نخستين اسلامى » « 1 » مورد مطالعه قرار گرفت . وى تمام كتابهايى را كه در اين فهرست آمده به سه دسته تقسيم نموده : دسته اول كتابهايى كه مستقيما از زبان فارسى ساسانى ترجمه شده ؛ دسته دوم تأليفاتى كه در عصر اول عباسى يعنى دورهء نفوذ ايرانيان در خلافت عباسى به وجود آمده و تأثير كتابهاى ساسانى در آنها احتمال مىرود ؛ و دسته سوم كتابهايى كه اصل و منشأ آنها معلوم نيست هرچند بعضى مطالب آنها از آثار ايرانى گرفته شده است . كتابهايى كه در اين صورت به‌طور مسلم از آثار ايرانى شمرده شده طبق نامهايى كه پس از ترجمه به عربى بدانها داده شده و به ترتيبى كه در الفهرست آمده بدين شرح است :

--> ( 1 ) . اين مقاله كه اصل آن به زبان روسى نخستين بار در نشريه شعبهء تاريخ و زبان‌شناسى فرهنگستان علوم امپراطورى شمارهء 13 مجلد هشتم منتشر گرديد ، يك‌بار به‌وسيلهء نريمان دانشمند پارسى به انگليسى ترجمه شده و در مجموعه‌اى كه با او با عنوان به سال Iranian Influence on Moslem Literature 1918 در بمبئى منتشر نمود به چاپ رسانيد ، بعدها نخستين بخش از كتابى گرديد كه به نام « مطالعاتى دربارهء ساسانيان » تأليف شد و اخيرا آقاى كاظم كاظم‌زاده آن را به فارسى ترجمه كرده و در سال 1348 در سلسله انتشارات بنگاه ترجمه و نشر كتاب در طهران به چاپ رسيده است .