از روى متن عربى آن به عمل آمده و خود نيز مفصل و جاگير است جائى باقى نماند ازين‌رو چاپ آن را به شمارهء آينده موكول مىكنيم ؛ و اصل عربى اين قطعات را هم كه تاكنون تنها اثر بازشناخته از اين كتاب گم شده است با توضيحات و حواشى در كتابى كه هم‌اكنون به نام « الروافد الفارسية فى الادب العربى » در دست طبع داريم به چاپ خواهيم رسانيد . از آنچه گذشت اين نتيجه به دست آمد كه قطعهء نسبة مفصلى كه در كتاب تجارب الامم از خسرو انوشروان نقل شده بدون شك قطعه‌اى از همين كتاب گمشدهء « التاج فى سيرة انوشروان » است ، و بدين جهت وعده كرديم كه آن را براى اطلاع خوانندگان فارسىزبان اين مجله به فارسى ترجمه كنيم ، و اينك كه اين ترجمه آماده شده و در همين شماره به چاپ مىرسد لازم گرديد كه چند توضيح كوچك هم در آغاز آن افزوده شود . 1 . اين قطعه از روى چاپ عكسى تجارب الامم كه به‌وسيله Leon Caetani منتشر شده ترجمه گرديده ، و چون آن چاپ يك نسخهء خطى است كه عينا عكسبردارى شده و بدون اصلاح به چاپ رسيده از اين جهت در آن نسخه جابجا اغلاط يا تحريفاتى وجود دارد . از اين موارد آنچه روشن مىنمود در متن عربى تصحيح و در حاشيه بدان اشاره شد ، بعضى از عبارات هم كه مبهم يا ناسازگار به نظر مىرسيد و بدون مقابله با نسخهء ديگرى به اصل آن دسترسى نبود به همان حال گذاشته شد و ابهام متن به همان‌گونه در ترجمهء فارسى آن منعكس گرديد . 2 . چون اين قطعه چنان كه گفتيم از پهلوى به عربى ترجمه شده و به احتمال نزديك به يقين ترجمهء دست اول و اصيل است ، براى آنكه در ترجمهء فارسى آن هم تا اندازه‌اى اصالت آن حفظ گردد ، سعى شد در برابر بعضى از اصطلاحات عربى با مراجعهء به ترجمه‌هاى قديمترى كه از مآخذ پهلوى يا از ترجمهء عربى آنها به فارسى به عمل آمده است اصطلاحاتى نزديكتر به اصل قديم گذاشته شود ، و همچنين تا آنجا كه ميسر بود و به شيوهء فارسى لطمه نمىزد