محمد مهدى ملايرى

181

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

آمده . ابن نديم گويد كه اين كتاب بيش از اين از زبان هندى به فارسى ترجمه شده بود . نام كتاب به گونه‌هاى ديگرى هم آمده مانند « شيرك » و « چرك » . « 1 » ابو بكر صولى در كتاب الاوراق خود كه در آن اخبار خلفا و شعرا را جمع كرده بوده از شاعرى به نام عبد الله بن على هم نام برده و اشعارى هم از او نقل كرده و آن را در مقدمه كتاب خود قرار داده است . « 2 » ابو العباس دميرى ديگر از اين مترجمان ابو العباس دميرى محمد بن خلف بن مرزبان است كه در سال 309 هجرى وفات يافته است . ياقوت در شرح حال وى مىنويسد : « ابو العباس دميرى مردى فاضل و بليغ و مورخ ، و نويسنده‌اى ماهر بود و از او نامه‌هاى بزرگ صادر مىشد . وى يكى از مترجمان بود كه كتابهاى فارسى را به عربى برمىگرداند . او را بيش از پنجاه ترجمه از كتابهاى ايرانيان است . و چندين ده كتاب دربارهء اوصاف از او مانده كه از آن جمله است كتاب « وصف سوار و اسب » . و كتاب « وصف شمشير » « 3 » . وى از علماى مدرسه نحو بغداد بود و در محله باب المحول از محلات بغداد سكونت داشت . وى را چندين كتاب بوده از آن جمله كتاب « برترى سگان از بيشتر كسانى كه لباس مىپوشند » و كتاب « هدايت » و كتاب « اشخاص تلخ محضر » و كتابى در موضوع اشعار حارث بن خالد مخزومى هاشمى دربارهء عائشه دختر طلحه . « 4 » بروكلمن احتمال مىدهد كه كتاب اسكندر كه به اين ابو العباس نسبت داده شده يكى از كتابهايى است كه وى از فارسى به عربى برگردانده « 5 »

--> ( 1 ) . الفهرست ، ص 303 . ( 2 ) . به نقل ابن نديم در الفهرست ، ص 151 . ( 3 ) . معجم الادبا ، چاپ مارگوليوث ، ج 7 ، ص 105 . ( 4 ) . عنوان عربى اين كتابهاى دميرى به ترتيب عبارت است از « كتاب وصف الفارس و الفرس » ، « كتاب وصف السيف » ، « كتاب تفضيل الكلاب على كثير من لبس الثياب » ، « كتاب الهداية » ، « كتاب الثقلا » ، « كتاب فى اشعار الحارث بن خالد المخزومى الهاشمى فى عائشة بيت طلحة » ، « كتاب الذهول و النحول » . ( 5 ) . تاريخ ادبيات عرب ، ترجمه عربى ، ج 2 ، ص 239 و ج 3 ، ص 104 .