فضلاى ايرانى به عربى ترجمه شده است . اينها نمونه‌هايى است از اين قبيل مؤسسات نوظهور عصر عباسى ، كه هر قدر دامنهء اطلاعات ما دربارهء آنها و متصديان امور آنها و نوع كارهايى كه در آنجاها مىشده است گسترش يابد ، نه تنها از تحقيقات خود دربارهء ادب و فرهنگ دورهء ساسانى به نتايج بهترى خواهيم رسيد بلكه از فعاليت‌هاى فكرى و علمى دانشمندان ايرانى در اين دوران تحول كه خود موضوعى جالب و شايسته تحقيق است نيز اطلاعات گرانبهايى به‌دست خواهيم آورد . كلمات فارسى در زبان عربى پيش از ختم اين بحث شايد مناسب باشد كه به موضوع ديگرى هم ، كه توجه به آن از لحاظ تحقيق در ادبيات و به‌خصوص در زبان دورهء ساسانى لازم به‌نظر مىرسد ، اشاره‌اى بشود و آن موضوع كلمات فارسى است كه از قديم و به‌خصوص در دوره‌هاى نخستين اسلامى به زبان عربى راه يافته و به تدريج جزء آن زبان شده است . كلمات خارجى در زبان عربى كه به عنوان معرّب خوانده مىشوند پيوسته مورد توجه علماى متقدّم و متأخر بوده و در اين موضوع تأليفات سودمندى هم بوجود آمده ، و دربارهء معرّبات از فارسى هم كم‌وبيش تحقيقات ارزنده‌اى به وسيله چند تن از محققان شده است . ولى در اين زمينه هنوز كار ناكرده بسيار است . و بايد گفت كه هنوز اين مسأله از نظر اهميت و فايده‌اى كه براى تحقيق در زبان دوره ساسانى و تحولات لغوى آن دارد تاكنون چنان‌كه بايد و شايد مورد توجه و استفاده قرار نگرفته است ، در صورتى كه جستجوى اين‌گونه كلمات در زبان عربى و تحقيق لغوى و تاريخى دربارهء آنها براى علماى لغت كه به تحقيق درباره زبان دوره ساسانى علاقه‌مندند كمال اهميت را دارد ، و بدون شك به آنها در اين راه كمكهاى شايان خواهد نمود . زيرا از خلال همين پژوهش‌ها گذشته از اين‌كه مىتوان دربارهء تحول تاريخى بسيارى از كلمات فارسى و مفاهيم آنها معلومات ذى قيمتى بدست