گفتار چهارم اهميت منابع عربى و اسلامى از لحاظ تحقيق در ادبيات دورهء ساسانى « * » فرهنگى نو در زبان عربى ؟ ؟ ؟ نگاهى به ادبيات عربى عصر اول عباسى ؟ ؟ ؟ آغاز تحوّل در فرهنگ و ادب عربى ؟ ؟ ؟ چگونه فرهنگ و ادب ايرانى به خورد زبان عربى رفت ؟ ؟ ؟ نمونه‌اى از عصر حاضر ؟ ؟ ؟ چند نكته درخور بررسى ؟ ؟ ؟ كلمات فارسى در زبان عربى با آنكه در تاريخ ايران از دورهء ساسانى بيش از دوره‌هاى ديگر پيش از اسلام اطلاعات تاريخى در دست هست ، ولى باوجود اين از آثار فرهنگى و علمى و ادبى آن دوره در زبان و هيأت اصلى نه چيز قابلى كه شايستهء چنان دوره‌اى باشد به ما رسيده و نه اطلاعات صحيحى دربارهء خصوصيات ادبى و علمى آن دوره ، خارج از حدود كليات ، در دست پژوهندگان است . اين بىخبرى را معمولا به اين علت مىدانند كه در حملهء اعراب آثار فرهنگى و علمى ايران از ميان رفت ، و در اين مورد غالبا به رواياتى كه دربارهء نابود ساختن كتابخانه‌هاى ايران و مصر وارد شده اشاره مىنمايند . اين علت البته آسان‌ترين علتى است كه

--> ( * ) . اين گفتار نخست به‌صورت مقاله‌اى در مجلّه الدراسات الادبيه بخش فارسى دانشگاه لبنان چاپ شده است و از آن‌جا در نشريه ايران‌شناسى كتابخانه پهلوى نيز نقل شده .