خود برداشتند و با خانواده‌هاى خود بر چهارصد كشتى سوار شدند و راه دريا در پيش گرفتند و چون به خور - ( خليج ) شهر سبدان رسيدند باد آنها را از دريا به سوى خليج راند و آنها در سبدان پياده شدند و در آنجا آتشكده‌ها ساختند و اعقاب آنها هنوز در آنجا هستند . ياقوت كه اين روايت را نقل كرده گويد من نمىدانم محل سبدان كجا است و انشاء اللّه در اين‌باره جستجو خواهم كرد « 1 » . * * * و چون مهاجمان از بىدفاع ماندن شهر آگاه شدند ، به شهر درآمدند و آنچه متاع و سلاح و نقدينه يافتند به غنيمت بردند و مردم را هم به اسارت گرفتند . فتح ابلّه را در رجب يا شعبان سال چهاردهم هجرى نوشته‌اند « 2 » . غنائم به دست آمده از آنجا تصرف ابلّه براى فاتحان فوائد بسيار داشت يكى بدان‌سبب كه آنجا شهرى آباد و پرنعمت و داراى تجارتى پررونق و مردمى ثروتمند بود ، و هرچند از ساكنان آنجا آنها كه آنجا را ترك كرده بودند آنچه توانسته بودند از راه دريا با خود برده بودند باز از ثروتهاى آن شهر غنائم بسيارى نصيب فاتحان گرديد بدان حد كه بعضى از اخبار آن مبالغه‌آميز و باور كردن آن دشوار به نظر مىرسد « 3 » . و ديگر بدان‌سبب بود كه با تسخير اين پادگان كه يك مركز مهمّ جنگى و دفاعى اين منطقه به شمار مىرفت ، گذشته از اين‌كه راه كمك ايرانيان به پادگانهايى كه در مرزهاى غربى مدائن مورد حمله قرار گرفته بودند از اين طريق بسته شد ، راه اعراب براى تصرف مناطق بسيار

--> ( 1 ) . معجم ، 3 / 31 . ( 2 ) . طبرى ، 1 / 2384 . ( 3 ) . از آن جمله خبرى است كه طبرى از قول مثنى بن موسى كه جدش به نام سلمة بن المحبق در فتح ابلّه شركت داشته و از غنائم آنجا نصيبى برده نقل كرده است . مثنى از قول جدش نقل كرده كه در فتح ابلّه جزء سهم من از غنائم ديگى مسين شد كه چون خوب در آن دقت كردم دريافتم كه ديگ از طلا است و در آن هشتاد هزار ؟ مثقال طلا بود . چون اين خبر را به عمر نوشتند دستور داد كه اگر سلمه بن المحبق سوگند ياد كند كه آن ديگ را به گمان اينكه ديگ مسين است برداشته ديگ از آن از او شده است . مثنى كه اين گفته را نقل كرده افزوده است كه مايهء ثروت خاندان ما از همان ديگ است ( طبرى ، 1 / 2387 حوادث سال 14 ) .