زندورد و شهرهاى ديگرى ، كه نامهاى آنها به صورت دروقره و در اوساط و دير ماسرجان و سرابيط ذكر شده ، كنده و در آنجا كار گذاشت . و هرچه مردم اين شهرها چنان كه گذشت فرياد اعتراض برآوردند ، و از اين‌كه مسلمانان به آنها در مال و جانشان امان داده بوده‌اند ، سخن گفتند حجاج به هيچيك اعتنايى نكرد « 1 » . * * * محلى كه حجاج ساختمانهاى خود را در آن بنا كرد زمينى بود از آن مردى از دهقانان ايرانى به نام داوردان « 2 » . نوشته‌اند كه چون نمايندگان حجاج براى گرفتن آن زمين نزد او رفتند او شرحى در نكوهش آن محل و معايب و مضار آنجا باز گفت كه حجاج را از آن انديشه بازدارد ، و چون گفته‌هاى او را براى حجاج كه قبلا از محاسن آنجا شنيده بود بازگفتند گفت اين مردى است كه مجاورت ما را خوش ندارد و آنچه گفته بدين‌منظور بوده كه ما را منصرف سازد و بدين‌جهت به گفتهء او وقعى ننهاد و به ساختن كاخ و ساختمانهاى خود در همان زمين پرداخت « 3 » . شهر واسط در مجاورت دهى بود به همين نام كه چون نيزارهاى زياد داشت اعراب آن را واسط القصب مىخواندند « 4 » . نوشته‌اند از آن‌رو آن را واسط مىخواندند كه فاصله آن تا هريك از كوفه و مدائن و اهواز و بصره چهل فرسخ بوده « 5 » ، و چون هزينه كاخ و مسجد و دو خندق و بارويى كه حجاج در شهر واسط ساخت به چهل و سه ميليون درهم رسيد ، دبير وى صالح پسر عبد الرحمن سيستانى به او گفت اين مبلغ هنگفتى است و بر فرض هم كه خليفه آن را به ظاهر قبول كند در دل ناخوشنود خواهد شد . حجاج پرسيد پس چاره چيست ، گفت چاره آن است كه اين مبلغ به حساب هزينهء جنگها گذاشته شود . پس سى و چهار ميليون آن را به حساب جنگها و نه ميليون آن را به حساب ساختمان گذاشت « 6 » .

--> ( 1 ) . ياقوت 3 / 63 و 4 / 884 ( 2 ) . ياقوت 4 / 883 ( 3 ) . ياقوت 4 / 884 ( 4 ) . ياقوت 4 / 891 ( 5 ) . ياقوت 4 / 883 ( 6 ) . ياقوت 4 / 884