محمد مهدى ملايرى
322
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
شهر خسروشاپور بودهاند ، يكى به نام احمد بن مبشر بن يزيد بن على المقرى ابو العباس الواسطى است كه در سال 609 در بغداد درگذشته و ديگرى به نام احمد بن ابى الهياج بن على ابو العباس الواسطى الخسرو سابورى كه او هم در سال 579 در بغداد درگذشته است « 1 » . كسكر از مراكز مهم مسيحيان ايران كسكر در دوران ساسانى يكى از مراكز مهم مسيحيان ايران بوده و پس از سلوكيهء مدائن كه اسقف بزرگ مسيحيان و سرپرست همهء كليساهاى ايران در آنجا مىزيسته است اسقف كسكر بر ديگر مراكز مسيحى ايران ، هم تقدم و هم اشراف داشته ، زيرا وى سمت وزارت اسقف بزرگ را داشته و متصديان پنج مركز ديگر مسيحيت ايران در جندىشاپور و نصيبين و ميشان و اربل و كرخه مقامى پايينتر او داشتهاند « 2 » . ياقوت از ديرى در كسكر ياد مىكند كه در يك فرسخى شرق واسط در دهكدهاى به نام برجونيه قرار داشته و در زمان او در آنجا كرسى مطران بوده و اين دير به نام عمر كسكر خوانده مىشده ، گويد ديرى است نيكو و خوشبنا كه در ميان نصارى شهرت دارد و در ميان نخلستانهايى قرار گرفته كه تمام فاصله بين دير و دجله را مىپوشانيده و شعرا در وصف آن شعرها گفتهاند ، ياقوت يكى از آنها را هم نقل كرده است « 3 » . از توابع كسكر جاهايى كه نامى از آنها در تاريخ مانده يكى شهر متوسطى بوده به نام قرقوب كه در بخشهاى جنوبى آن ميان واسط و بصره و اهواز قرار داشته « 4 » و ديگر جايى بوده بين واسط و بطائح ( - ماندابها ) كه نام آن را لوبهشاپور نوشتهاند . ياقوت از مدائنى نقل كرده كه اين لوبهشاپور قبلا از توابع دشت ميشان و در دست زياد بن ابى سفيان بوده ولى حجاج آن را گرفته و به ارض خراج تبديل
--> ( 1 ) . معجم البلدان ، 2 / 442 . ( 2 ) . كريستنسن ، متن فرانسه ، ص 266 . L'iran Sous les Sassanides , p . 266 ( 3 ) . ياقوت ، ج 3 ، ص 25 و 724 . ( 4 ) . ياقوت ، 4 / 65 .