با ابن هبيره كه در جلولا لشكر زده بود شتافت . وى از كرمانشاه از راه حلوان به خانقين رفت كه با جلولا پنج فرسخ فاصله داشت . و چون در آنجا آگاه شد كه ابن هبيره براى دفاع به خندق نشسته براى اينكه بدون برخورد با او خود را به كوفه برساند درصدد يافتن راه ديگرى غير از آنچه از جلولا مىگذشت برآمد و يكى از يارانش چنين راهى را به او نشان داد . و آن راه اين بود كه او از خانقين به رستقباد رفت و در آنجا از رود تامرا گذشت و به جاده اصلى بغداد - همدان رسيد و از آنجا به بزرگ شاپور و عكبرا رفت و در آنجا از دجله گذشت و به شرحى كه در تاريخ آمده عازم كوفه شد . خراج تسوى رستقباد به گفته ابن خردادبه « 1 » هزار كر گندم و هزار و چهارصد كر جو و ارزن و يكصد و هشتاد هزار درهم نقد ، و به گفته قدامه هزار كر گندم و هزار و چهارصد كر جو و دويست و چهل و شش هزار درهم نقد بوده است « 2 » . * * * تسوى مهرود اين تسو به نام رودى كه آن را آبيارى مىكرده خوانده شده . مه‌رود چنان كه گذشت يكى از هفت رودى بوده كه از تامرا ( - ديالى ) جدا مىشده و هر يك از آنها تسويى را سيراب مىكرده‌اند . تسوى مهرود در شرق استان شادقباد واقع بوده و شاهراه مداين - خراسان از آن مىگذشته و بسيارى از روستاهاى آن هم كه همگى از همين مهرود سيراب مىشده‌اند بر كنار اين شاهراه قرار داشته‌اند . نام اين محل در اخبار جنگهاى ايرانيان و اعراب در ايام فتوحات نيز آمده ، و از مبالغ هنگفتى كه مهاجمان به عنوان مال المصالحه از آنجا گرفته‌اند معلوم مىشود محلى آباد و پرنعمت بوده . بلاذرى پس از وصف جنگ جلولا گويد يزدگرد از حلوان كوچ كرد و مسلمانان در جانب شرقى دجله از نواحى سواد به حمله و غارت پرداختند و به مهرود رسيدند . ولى دهقان آنجا با هاشم - كه مراد هاشم بن عتبة بن ابى وقاص است كه بر مقدمه سپاه مسلمانان بود - با دادن

--> ( 1 ) . المسالك و الممالك ، ص 13 . ( 2 ) . نبذ من كتاب الخراج ، المسالك و الممالك ، ص 238 .