محمد مهدى ملايرى
25
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
شدن بسيارى از مسائل ديگرى دارد كه باعث ابهام و تيرگى تاريخ و فرهنگ ايران شده است . اين مطلب بدينگونه بيان شده بود ، كه در اينجا هم عينا تكرار مىشود : « اينكه به ادامهء تحقيق در اين دوران اين اندازه اهتمام هست بدينسبب است كه بسيارى از انحرافهائى كه در تاريخ و فرهنگ ايران روى داده ، و تحريفهائى كه در آن به عمل آمده به اين دوران برمىگردد ، و بيشتر ترديدها و حدس و گمانها و ابهامهائى هم كه زبان و فرهنگ ايران پيش از اسلام را دربر گرفته از اين دوران سرچشمه مىگيرد . و رفع اين ابهامها و اصلاح تحريفها و انحرافها و شناخت صحيح بسيارى از مسايل ناشناخته يا بد شناختهء اين دوران هم جز از راه تحقيق و تتبع و كاوش و جستجو و بحث و بررسى در همين دوران صورتپذير نيست . » ( ص 43 - 44 ) . روش اين كتاب در عرضه كردن مطالب ديگر از آن توضيحات كه اينجا هم بايد تكرار شود اين است كه اين نوشتهها كه به صورت اين كتاب انتشار مىيابد در واقع گزارشهائى است از سير و سلوكى چندين و چند ساله در راهى كمرهرو و ناهموار ، و كند و كاوى است در درون زبان و فرهنگ عربى براى دست يافتن به آنچه از آثار فرهنگ و تمدن ايران به خورد آن زبان و فرهنگ آن رفته و جزء آن گرديده ، و از پيكر اصلى خود جدا ماندهاند . و چون روى سخن در اين كتاب بيشتر با همان پژوهندگانى است كه وصفشان گذشت و همانها هستند كه بايد به همت آنان همين راه ناهموار و كمرهرو ، هموار و پررهرو گردد و در نتيجه چهرههاى پوشيده و ناشناختهء فرهنگ و تمدن ايران آشكار و شناخته گردد ، از اينرو به جاى اينكه در اين نوشتهها تنها به ذكر نتيجهء بحث و بررسيها اكتفا شود سعى شده كه خواننده خود در مسير بحث و بررسىها قرار گيرد ، ناهموارىهاى اين مسير و ابهامها و تيرگىهائى كه آن را فراگرفته بشناسد و با كوششهائى كه در راه رفع آن ابهامها و تيرگىها به عمل آمده اجمالا آشنا شود و از لغزشگاههاى فراوان اين راه كه با