محمد مهدى ملايرى
69
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
نظر ادبى به خوبى فرانگيرند نه محقّق و اديب عرب مىتواند ادبيّات عربى و بخصوص ادبيّات دورهء عبّاسى را چنان كه بايد بفهمد ، و نه شناسائى تمدّن عربى و اسلامى براى دانشمند عربى ميسّر مىگردد . يك سپاسگزارى ديگر هم از ايشان بسبب كنفرانسهائى كه به عنوان استاد در اينجا ايراد مىكنند بر ذمّه دارم . اين از بركت وجود ايشان است كه امروز زبان فارسى در بين ما انتشارى بسزا يافته و اكنون بيشتر دانشجويان ما شيفتهء اين زبان و از علاقهمندان ادبيّات انسانى و ريشهدار آن شدهاند . همچنانكه وظيفهء خود مىدانم كه از كوششهاى ثمربخش ايشان در زمينهء ديگرى نيز سپاسگزارى كنم ، و آن نزديك ساختن اين دو زبان و دو فرهنگ است به يكديگر از راه سنجش و مقايسهء علمى با تعمّق در بحث و تحقيق ، و دقّت در استدلال و انتاج ، و روانى در انشاء و بيان ، و گسترش افق ديد و تأمّل ، كه همهء اينها صفات يك عالم حقيقى است « 1 » . » سخنى دربارهء كتاب الروافد الفارسية فى الأدب العربى در كنار اين مجلّه كه دربردارندهء مقالاتى در همهء قلمرو گستردهء مطالعات مشترك فارسى - عربى بود ، خود من هم به جستوجوهاى خود در زمينههاى خاصّى از آن قلمرو ادامه مىدادم كه مهمترين آنها تحقيق دربارهء آثارى از ادبيّات ساسانى بود كه يا به صورت ترجمه و يا به صورتهاى ديگر در همان قرنهاى نخستين اسلامى به زبان عربى انتقال يافته و امروز نشانههائى از آنها را در مآخذ قديم عربى مىتوان يافت . انتخاب اين موضوع در تناسب با موضوع كلّىترى بود كه در قلمرو تحقيقات
--> ( 1 ) - متن عربى اين مقدّمه را با عنوان « هذه المجموعة من الدراسات الدينية و الفلسفية » در ص 115 و 116 و ترجمهء فارسى آن را در ص 193 و 194 ، سال چهارم ، مجلّهء « الدراسات الادبية » ، بيروت ، 1962 م . مطابق 1341 ه ش . خواهيد يافت .