محمد مهدى ملايرى

349

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

هر حال چون دربارهء اين شخص تاكنون به اندازهء كافى سخن رفته ، در اين‌جا به همين اندازه اكتفا مىشود . دادويه ابن سعد او را در طبقات زير عنوان « ابناء من اصحاب رسول اللّه » ذكر كرده و گويد مردى سالخورده بود كه در عهد پيغمبر ( ص ) اسلام آورده و از جملهء كسانى بود كه اسود عنسى را كه در يمن به دعوى پيغمبرى برخاسته بود به هلاكت رسانيدند . اين دادويه همان است كه قيس بن المكشوح به شرحى كه گذشت در دوران ردّه او را به خانهء خود خواند و در همانجا كشت . ابن سعد سبب كشته‌شدنش را به دست قيس چنين نوشته است كه چون پس از كشته شدن اسود عنسى ، قيس از قوم و قبيلهء او در هراس بود و چنين وانمود مىكرد كه اسود را دادويه كشته و او در آن امر دخالتى نداشته ، دادويه را به قصد جلب رضايت قوم عنسى كشت . « 1 » از بازماندگان دادويه نشانى دو تن را در قرن دوم هجرى در منصب قضا و افتاء در صنعاء و يمن مىيابيم كه از آن معلوم مىشود اين خاندان همچنان در يمن مىزيسته‌اند ؛ يكى به نام يوسف كه به كنيهء ابو عبد اللّه شناخته مىشده و از نواده‌هاى درجهء سوم دادويه بوده « 2 » و در سال يك‌صد و پنجاه و يك يا پنجاه و سه هجرى درگذشته و در صنعاء منصب قضا و افتاء داشته ، و ديگر پسر همين يوسف كه او هم در يمن عهده‌دار امر قضا بوده و از معمر روايت بسيار كرده و در سال يكصد و نود و هفت هجرى درگذشته است . « 3 » فيروز ديلمى نام فيروز و بخشى از سرگذشتهاى او پيش از اين گذشت . ابن سعد در طبقات او را هم از اصحاب پيغمبر شمرده و گويد او از آن حضرت شنيده و شنيده‌هاى خود

--> ( 1 ) - ابن سعد ، طبقات ، ج 5 ، 534 و 535 . ( 2 ) - نسب او در طبقات چنين آمده : « يوسف بن يعقوب بن ابراهيم بن سعيد بن دادويه من الأبناء » ( ج 5 ، ص 547 ) . ( 3 ) - طبقات ، ج 5 ، ص 548 .