سازد ، مدّتى در كليساى بزرگ شهر به اعتكاف و رياضت روحى پرداخت ، و چندى بعد هنگامى كه عازم ميدان جنگ مىشد باز مدّتى را در كليسا به تشريفات مذهبى و ادعيه و اوراد گذراند ، و بدين‌وسيله از مريم مقدّس كمك خواست . و در سال 622 بطريرك بزرگ و حاكم شهر و بزرگان و معتمدان و اعيان و اشراف را خواست و در حضور آنان و حضور اسقف بزرگ و حاكم شهر و همهء آن بزرگان پس از نماز در كليساى بزرگ شهر و دعاء و نيايشهاى لازم عازم جنگ مقدّس شد . و از اين‌جا است كه بعضيها دربارهء جنگهاى صليبى گفته‌اند كه نخستين جنگجوى صليبى را بايد هراكليوس به‌شمار آورد « 1 » . هراكليوس و خسروپرويز در سال 622 هراكليوس به كمك نيروى دريائى روم ، كه هنوز دست‌نخورده مانده بود ، از درياى سياه گذشت و در ارمنستان به قواى ايران حمله برد و چون مسيحيان آنجا به او كمك كردند ، پيروزى نصيب او شد . و سال بعد از ارمنستان گذشت و به آذربايجان رسيد و به كزك ( گنجه ) يكى از مراكز مهمّ ايران در آذربايجان شمالى دست يافت ، و آتشكدهء بزرگ آذرگشسب را ، كه داراى ذخائر بسيار و نفايس بىشمار از پيش‌كشيهاى شاهان بود ، تاراج كرد و به تخت معروف پرويز به‌نام تاقديس كه آن را يكى از شگفتيهاى دنياى قديم دانسته‌اند « 2 » دست يافت . و پس از تاراج و ويران كردن آنجا همهء تأسيسات و آتشكدهء آنجا را هم به آتش كشيد . و در سال 624 در

--> ( 1 ) - اسد رستم ، الروم ، ج 1 ص 226 ( 2 ) - هرتسفلد دانشمند باستان‌شناس را دربارهء اين تخت تحقيقى عالمانه است كه بدين عنوان چاپ و منتشر شده : Der thron des Khosro , Jahrb , d . Preus . Kunstsammlungen , t , 41 ; renseignements supplementaires dass les Arch . Mitt 11 , P . 128 S 99 در كتاب ايران ساسانى كريستن‌سن نيز شرحى دربارهء آن هست ( ص 460 - 462 متن فرانسه ) . در كتاب غرر ثعالبى و شاهنامهء فردوسى نيز مطالبى دربارهء برخى از شگفتيهاى آن مىتوان يافت .