غزوات به او مراجعه مىكردند ، همه مىخواستند كه آنها را به شام بفرستد و عمر كه از آشفتگى وضع داخلى ايران آگاه شده بود مىخواست كه آنها را به عراق و به جنگ با ايرانيان گسيل دارد و آنها نمىپذيرفتند . اين گفتهء عمر با قبايل بنى كنانه و أزد كه براى اعزام به شام به او مراجعه كرده بودند براى توضيح آن وضع بسى گويا است . به نقل طبرى ، عمر به آن قبايل كه مىخواستند به شام بروند گفت : « در آنجا به اندازهء كفايت از شماها رفته است . كشورى را كه خداوند شوكت و شمار آنها را كاسته فروگذاريد . به عراق برويد و به جهاد مردمى بشتابيد كه از انواع رفاه زندگى برخوردارند . شايد خداوند سهم شما را هم از آن زندگى ميراث شما گرداند . و شما هم همانند آنها كه زندگى كرده‌اند زندگى كنيد « 1 » . طبرى درمورد اصرار عمر در روزهاى نخستين خلافت خود به اعزام قبايل عربى به عراق و امتناع آنها از پذيرفتن آن گويد : « هيبت ايرانيان چنان بيمى در دل اعراب افكنده بود كه كسى در خود ياراى چنان كارى را نمىديد « 2 » . از آنچه گذشت مىتوان از همان نظر اوّل دريافت كه پاسخ اين پرسش را نبايد در عوامل خارجى ، بلكه بايد در درون دولت ساسانى جست‌وجو كرد . چه علل يا عواملى باعث شده بود كه دولت ساسانى در آستانهء حملهء اعراب از هم فروپاشيد و نيروى پايدارى را از دست بدهد . زيرا با مطالعه در تاريخ گذشتهء آن دولت و جنگها و پيروزيها و شكستهاى آن و پايداريهاى آن در برابر خطرهاى عظيمى كه بر آن گذشته بود ، اكنون مىتوان به‌خوبى دريافت كه دو سه جنگى كه در اين دوران از حدود عراق و غرب ايران تجاوز نكرد ، چيزى نبود كه دولت ساسانى را با امكانات فراوان و سرزمينهاى گسترده‌اى كه در اختيار داشت از پاى درآورد . مگر آنكه آن دولت از درون درهم فروريخته و نيروى پايدارى را از دست داده باشد .

--> ( 1 ) - طبرى ، 1 / 8 - 2187 ( 2 ) - عبارت طبرى دراين‌مورد چنين است : « كلّ يوم يندبهم فلا ينتدب احد الى فارس و كان وجه فارس من اكراه الوجوه اليهم و اثقلها عليهم لشدة سلطانهم و شوكتهم و عزّهم و قهرهم الأمم » ( طبرى ، / 2159 ) .