دولت ساسانى براى اين عنوان مىتوان يافت ، همانا شاهان حيره است كه كارگزاران آن دولت بر قسمت مهمّى از قلمرو عربى ايشان در مجاورت صحرا بوده‌اند ، و اين سمت از زمان اردشير بابكان تا دوران خسروپرويز ، به استثناى مواردى اندك ، پيوسته در خاندان نصر بن ربيعه كه آنها را بنى لخم و مناذره هم خوانده‌اند ثابت و پايدار مانده بود . و به نسبت خدماتى كه براى اين دولت انجام مىداده‌اند ، بر قلمرو حكومت و شأن و شوكت ايشان مىافزوده‌اند . چنان كه انوشروان پس از پيروزيهائى كه در جنگ با روم به دست آورد ، و در گوشمالى خزرها هم توفيق يافت ، و بندر عدن را هم از دشمنان و مهاجمان پاك كرد ، در بزرگداشت از منذر بن نعمان قلمرو حكومت او را بر همهء اعراب گسترش داد و به گفتهء طبرى او را « شاه همهء اعراب » گردانيد : « ملّكه على العرب و اكرمه » « 1 » . و اين مىرساند كه اين بزرگداشت به پاداش خدماتى بوده كه او در جنگ با روميان در قلمرو عربى آن دولت يعنى غسانيان انجام داده بوده است . و به سبب همين عنوان پادشاه حيره بوده كه وقتى ژوستىنين خواست كه بر رتبهء حارث بن جبله ( يا خالد ؟ ) امير غسانى كه در جنگ با ايران هماورد منذر بود ، بيفزايد و او را هم‌رتبه با منذر يا نزديك به رتبهء او گرداند او را به مقام فيلارخوس و بطريق كه در سلسلهء مراتب دولت روم مقامى با ارج و اعتبار بود ارتقا داد « 2 » . طبرى سخن از جنگى مىراند كه در دورانى كه بين انوشروان و ژوستىنين قرارداد صلحى بوده بين آن دو اتّفاق افتاده ، و آغازگر آن را انوشروان نوشته ، و سبب آن را حملهء خالد بن جبله امير غسانى به منذر بن نعمان و كشتارى دانسته است كه او در قلمرو منذر كرده و اموال بسيارى كه از او به غارت برده بود ، ژوستىنين به نامه‌هاى مكرّر انوشروان در باب احقاق حق منذر پاسخ نداده بوده است . طبرى پس از ذكر فتوحات مفصّل انوشروان در قلمرو روم در اين جنگ گويد سرانجام ژوستىنين حاضر شد كه شهرهائى را كه انوشروان فتح كرده بود از او بخرد ، و بدين‌منظور اموال بسيارى براى او فرستاد ، و عهد كرد كه هر ساله مبلغى به او بپردازد و قراردادى هم به همين مضمون نوشت كه هم خود او و هم بزرگان روم

--> ( 1 ) - طبرى ، 1 / 9 - 898 . ( 2 ) - اسد رستم ، الروم ، ج 1 ، ص 178 .