اين دو زبان فصيح‌تر است ، بااين‌كه وقتى دو زبان در يك تن با هم برخورد كنند هريك ديگرى را در تنگنا قرار مىدهد ، مگر آنچه را دربارهء زبان موسى بن سيار « 1 » اسوارى گفته‌اند . در اين امت پس از ابو موسى اشعرى كسى در محراب قارىتر از موسى بن سيار نبوده است « 2 » . امام اعظم ابو حنيفه نعمان بن ثابت ، يكى از فقيهان بنام اسلام و پيشواى مذهب حنفى در فقه بود . وى از خاندانى بود كه به طبقهء دهقانان ايرانى مىپيوست ، جدّ ابو حنيفه همان دهقانى بود كه در خلافت حضرت على ( ع ) در كوفه در نوروز يكى از سالهائى كه آن حضرت در كوفه اقامت داشتند با دهقانان ديگر ايرانى هديهء نوروزى به خدمت آن حضرت بردند ، و اين گفتهء معروف را كه از زبان آن حضرت روايت شده ، يعنى « نيروزنا كلّ يوم » به همين مناسبت و خطاب به همان دهقانان روايت كرده‌اند « 3 » . ثابت پدر ابو حنيفه نخستين كس از اين خاندان است كه به اسلام زاده شده و در كودكى به خدمت على ( ع ) رسيده و حضرت او را دعاى خير فرموده . ابو حنيفه پايان خلافت اموى و آغاز خلافت عباسى را درك كرده و در هر دو دوره هم به سبب علم و ورع و تقواى او كه باعث گرديد قضاى كوفه و بغداد را كه از طرف حاكمان به وى پيشنهاد شده بود نپذيرد ، يا به سببهاى ديگر ، مورد بسى اهانتها و شكنجه‌ها قرار گرفت . نوشته‌اند در دوران اموى ابن هبيره عامل عراق دستور داد او را بسبب اين نافرمانى در ميدان كوفه تازيانه زدند و در دوران عباسى منصور خليفهء عباسى نيز او را بدين‌سبب يا سبب ديگر « 4 » زندانى كرد ، و برخى گفته‌اند كه وى در زندان بدرود

--> ( 1 ) - سيّار به احتمال قوى تحريف شدهء يسار است كه غالبا اعراب نام ايرانيانى را كه نامهاى بلند و دشوار داشته‌اند به اين كلمه يا كلمهء سهل كه هردو بمعنى آسان است تبديل مىكرده‌اند . ( 2 ) - البيان و التبيين ، ج 1 ، ص 284 . ( 3 ) - دربارهء اين خبر و روايات مختلف آن نگاه كنيد به المحاسن و الاضداد ، ص 238 ؛ و كتاب وفيات الاعيان ، ج 5 ، ص 39 ؛ و تاريخ بغداد ، ج 13 ص 326 ؛ و قاموس فيروزآبادى در نرز ؛ و ربيع الابرار ، ج 1 برگ 4 ب . ( 4 ) - اين سبب ديگر موافقت او با قيام محمد بن عبد اللّه بن حسن بن حسن بن على بن