جزو كشورخواهى باشد چرا طرفدارى از روسها جزو مسلك درويشى نباشد مخبر السلطنه بعدا در حق وى مىنويسد كار شاه و وزير بمريدى و مرادى كشيد . ميرزا آقاسى مريد ملا عبد الصمد همدانى بوده كه در فتنهء وهابيها كشته شد . ميرزا به حكم وصيت خانواده او را بهمدان رسانيد ملا عبد الصمد از ميرزا پرسيده بود كه در عوض اين كار دنيا را ميخواهى يا عقبا را ميرزا گفته بود به دنيا تدارك آخرت مىتوان كرد . بعدا از همدان در جامهء درويشى به تبريز رفت با ميرزا بزرك قايم‌مقام آشنا شد به لباس ملائى درآمد ميرزا موسى خان به دو سپرده شد و گاهى بحضور عباس ميرزا نايب السلطنه بارمىيافت . پس از ميرزا بزرك ، ميرزا ابو القاسم نسبت بميرزا موسى بدگمان شد ميرزا آقاسى را محرك دانسته دست او را كوتاه كرد ميرزا آقاسى نزد امير خان سردار رفت و دو سال در خوى بسر برد . بسال 1241 به تبريز آمده تا در خدمت نايب السلطنه مشغول خدمت شود . شعر : دنيا نيرزد آنكه پريشان كنى دلى * زنهار بد مكن كه نكردست عاقلى اين پنج روزه مهلت ايام آدمى * آزار مردمان نكند جز مغفلى [ 775 - روس و انگليس در ايران . ] 775 من الوقايع در زمان محمد شاه قاجار روس و انگليس براى آشفته كردن اوضاع ايران دست بكارهائى مىزدند از آن جمله روس كارآگاهانى بايران بنام كارمند سفارت روس مىفرستاد اينان نيز بمقتضاى زمان آشوبهايى ميكردند ظاهرا يكى از ايشان بنام كينياز دالگوركى كه در اواخر پادشاهى محمد شاه از طرف تزار روس بايران آمد و خود را بنام شيخ عيسى لنكرانى شهرت داد و دكان دين‌سازى و بابىگرى را به سيد على محمد شيرازى آموخت . و بعضى گويند قائم‌مقام بدستور او توسط شاه كشته شد و بعدها همين جاسوس بنام سفير در ايران مشغول انجام وظيفه و طرف توجه محمد شاه ميبوده و شرح او مفصلا در ناسخ التواريخ و ساير كتب تواريخ درج است [ 776 - اسلحه فرستادن هند بايران . ] 776 من الاتفاق حكومت هند مقدارى اسلحه و پيشكش بدربار محمد شاه فرستاده بود با دسته‌اى از صاحب‌منصبان از جمله رولتيس‌شل مورد توجه شدند پس از دو سال بهند بازگشتند سرجن‌نيل نيز پرچم را خوابانيده و از ايران رفت . ناصر الدين ميرزا وليعهد شد . كامران افغان بسيستان دست مىانداخت و پيمان عباس ميرزا را استوار نمىداشت . محمد شاه كه به كار هرات آشنا بود بر طبعش گران آمده قصد هرات كرد انگليس اين عمل را از نادانى و غباوت تحريك دولت روس پنداشت . آصف الدوله قبلا به