قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى

399

تاريخ نگارستان ( فارسى )

را بر پاى وى نهاد نادر شاه او را گرامى داشته محلى شايسته در مجلس براى او معين كرد و چند روز بعد كشور او را به او برگزار نموده او را دوباره بايالت خويش فرستاده مشروط به آنكه كما فى السابق جيحون حد ميان دو كشور باشد و اين معاهدت بمزاوجت ميان دختر ابو الفيض خان و برادرزادهء نادر شاه نيرومند شد و جمعى بسيار از ايلهاى تركمان و اوزبك برضاى ابو الفيض خان در سلك سپاه نادر شاه درآمدند سپس به طرف خوارزم راند كه در سمت مغرب بخارا واقع است و از دو طرف رود جيحون گرفته تا سواحل بحر خزر ميرود و علت لشكركشى نادر شاه بدانجا آن بود كه البرز خان حاكم خوارزم مكرر اطراف ايران را بباد غارت و تاراج گرفته بود و چون خبر سپاه نادر شاه را شنيد . باستوارى قلعه و تدبير خود مغرور شده سركشى نمود هرچند خان بخارا ابو الفيض خان او را از اين عمل نهى كرد در او درنگرفت بلكه پيك خان بخارا را نيز بكشت كه چرا چنين پندى به او ميدهد لاجرم نادر شاه پس از جنگيدن او را اسير كرده با بيست نفر از امراى بزرك او بكشت و كشور او را بطاهر خان نوادهء ولى محمد خان چنگيزى كه با خانان توران بنى عم بودند بخشيد . شعر : بر مرد هشيار دنيا خسست * كه هر مدتى جاى ديگر كسست چنين گفت شوريده‌اى در عجم * بكسرى كه اى وارث ملك جم اگر ملك بر جم بماندى و بخت * ترا كى ميسر شدى تاج و تخت [ 674 - نادر شاه و كلات . ] 674 من اثر التعلق نادر شاه در زمستان سال هزار و صد پنجاه و سه هجرى بعد از آنكه البرز خان امير خوارزم را بكشت بكلات راند نادر شاه از اوائل جوانى خود بكلات تعلقى زائد الوصف داشتى و به قصد آنكه پايان زندگى را در آنجا سپرى كند دستور داده بود كه بناى آن را تعمير و استوار نمايند و سرائى براى او در آنجا بسازند و آب‌انبارها و بركها و تالابها براى كشاورزى بسازند و همهء خزائن و اموالى كه از جنگها آورده بود در آنجا بياورند يكى از مؤرخين گفته كلات قريب يكدرجه در شمال مشهد در راه مرو شاه جهان در جائى واقع است كه آن را اژدركوه نامند و اطراف آن همه كوهستان است و آن كوهىست بسيار بلند و فقط دو راه تنك دارد بعد از آنكه باندازهء هفت ميل بالا ميروند سطحهء نمودار مىشود كه قريب دوازده ميل محوطهء آنست و چشمه‌هاى خرد بسيار دارد و غله و برنج در آنجا بفراوانى حاصل مىشود ، مردم آنجا بيابان‌گردند و در چادر زندگى ميكنند تنها عمارتى كه در اين زمين است خوش‌منظر مىنمايد و دو برج و عمارت كوچكى از مرمر است كه نادر بنا كرده است و برجها را براى نگاهدارى راه و خانه را براى مقام خود ساخته بود . و چون سطحهء مذكور را رها كرده باندازهء پانزده ميل ديگر بالا روند بقلهء كوه ميرسند