قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى
مقدمه 20
تاريخ نگارستان ( فارسى )
قاضى محمد غفارى پدر قاضى احمد غفارى از افاضل سدهء دهم هجريست و در نظم و نثر و فنون شعرى فريد عصر خود بوده و مدتى در رى داورى اعنى قضاء مىنموده و در اشعار خود وصالى تخلص مىكرده اين بيت از اوست : شعر : چو من ديوانهاى هرگز قدم در دشت غم ننهاد * در آن واديكه من سر مينهم مجنون قدم ننهاد گويند عاشق جوانى صادق نام شده بود روزى آن معشوق ستمكار عاشق خود را به حوض پرآبى پرتاب كرد و دست عاشق شكسته شد و اين قطعه را انشاء نمود . شعر : بعشق صادق اگر دست من شكست چه باك ؟ * كسى كه عاشق صادق بود چنين باشد پى ثبوت مرا احتياج بينه نيست * گواه عاشق صادق در آستين باشد بسال نهصد و سى و دويم هجرى درگذشت اما ننوشتهاند در كجا مدفون شد شايد در همان رى يا منتقل بكاشان شده در آنجا گذشته باشد در كتاب هفت اقليم راجع بمؤلف تاريخ نگارستان گويد : قاضى احمد غفارى از فرزندان امام نجم الدين عبد الغفار شافعى مؤلف كتاب حاوى در فقه و كتاب لباب و شرح لبابست ( متوفى 663 ه ) و از اين سلسله هميشه مردم فاضل نيكو قريحت و صاحب اعتبار برخاستهاند و قاضى احمد بن محمد نيز فاضل و مؤرخ و خوش طبع بوده كتاب تاريخ نگارستان كه در اين عصر و زمان چنان مجموعهيى از خزانهء خيال به پيشگاه بيان نيامده جمع كردهء اوست و ايضا كتاب جهانآرا كه تحقيقات نيك كرده و ذكر سلاطين غير مشهور در آن نسخه بسيار نموده و او در پايان عمر سفر حجاز كرده بعد از معاودت در بندر وابل بسال نهصد و هفتاد و پنج دستش از دامان امل كوتاه گشته روى بعالم باقى آورد به غير از اين بيت شعرى ديگر از وى سماع نيفتاده هرآينه بنابر التزام نوشته آمد : شعر : پس از عمرى نشيند گردمى در پيشم آن بدخو * نبينم در رخش ترسم كه ناگه زود برخيزد در كتاب چهار مقالهء نظامى عروضى چاپ محمد خان قزوينى ( طبع ليدن ) در آنجا بمناسباتى از قاضى احمد نام برده شده و در مقدمهء كتاب تاريخ كرمان و سالاريه به تصحيح باستانى پاريزى ( انتشارات خاندان فرمانفرمائيان از كتاب جهانآراى قاضى بسيار گفتگو شده ) كتاب جهانآرا تاريخ عمومى آسيا از موبدان ، پيامبران يهوديان و تازيان و ايرانيان و پادشاهان تاتارى و هندوستان و غيرهم از زمان قديم تا سال 972 هجرى تحرير شده و شيخ آغا بزرگ تهرانى در مجلد ( غ ) و كتاب ذريعه نامى از غفارى برده و در كتاب فهرست ريو فرانسوى اطلاعاتى راجع به قاضى احمد غفارى موجود است مؤلف تاريخ بداونى قاضى احمد را اهل قزوين نوشته اوزلى خود نسخهاى از كتاب تاريخ نگارستان به خط قاضى احمد غفارى داشت و بر آن نيز قاضى حاشيه رفته بود و اضافاتى بر آن كرده . اين اوزلى قسمت